Mamy niepokojące zjawisko: w ciągu dziewięciu miesięcy tego
roku KAS wykryła ponad 220 tys. fikcyjnych faktur VAT na kwotę
ponad 7 mld zł. To dwukrotnie więcej, niż w takim samym okresie
ubiegłego roku i najwięcej od 2019 r. Skąd się to wzięło?
Zacznijmy
od wyjaśnienia, skąd pochodzą te dane. Całkowicie nieprawdziwe i
wprowadzające w błąd są pojawiające się w przestrzeni
publicznej informacje o tym, że fałszywe faktury zostały wykryte
w ostatnich miesiącach automatycznie, na podstawie plików JPK_VAT
nadsyłanych przez podatników. W rzeczywistości fikcyjność lub
autentyczność faktur można stwierdzić w wyniku kontroli
podatkowych bądź kontroli celno-skarbowych. Dlatego dane o liczbie
wykrytych fikcyjnych faktur dotyczą okresów, które kontrolujemy,
sięgających nawet do pięciu lat wstecz, czyli w okresie
przedawnienia zobowiązań podatkowych. Czasem wykrywamy takie
faktury wystawione kilka miesięcy temu, innym razem rok albo np. trzy
lata wcześniej. Dzisiejsze wyniki kontroli są zatem zbiorem danych
dotyczących faktur z różnych okresów w ciągu ostatnich kilku
lat. System JPK sam z siebie nigdy nie wskazuje fikcyjnego dokumentu.
Oczywiście bieżące dane z tego systemu są bardzo istotnym
wskazaniem dla kontrolerów co do typowania podmiotów, których
rozliczenia należy sprawdzić, ale sam automatycznie nie wskazuje,
że dana faktura dotyczy nieistniejącej transakcji.