Darowizna udziałów w spółce z o.o. a podatki

Mam udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Zamierzam je oddać jako darowiznę komuś z członków rodziny albo osobie trzeciej. Jakie obowiązki wobec urzędu skarbowego będzie miała obdarowana osoba?

– pyta czytelnik.

Przez umowę darowizny rozumie się zobowiązanie darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku (art. 888 § 1 kodeksu cywilnego). Istotą darowizny będącej czynnością nieodpłatną (w tym darowizny udziałów w spółce) jest zatem brak ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego.

Tylko na rzecz osób fizycznych

Podatkowi od spadków ?i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod tytułem darmym (art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Podatkowi temu podlega również nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą, jeżeli w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek podatkowy ciąży na obdarowanym. W sytuacji opisanej w pytaniu będzie to osoba fizyczna otrzymująca nieodpłatnie udziały w spółce. Osoba taka (obdarowany) jest obowiązana złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (zeznanie SD-3). Nie dotyczy to sytuacji, w których podatek jest pobierany przez płatnika (np. w przypadku darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego płatnikiem podatku jest notariusz).

Darowizna na rzecz spółki kapitałowej nie podlega podatkowi  od spadków i darowizn

Podatkowi od spadków i darowizn podlega darowizna udziałów na rzecz osób fizycznych. Natomiast gdy obdarowanym jest przykładowo spółka kapitałowa, darowizna udziałów na jej rzecz nie podlega podatkowi od spadków i darowizn. Podatkowi temu nie podlega również nabycie własności praw majątkowych (udziałów) podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca (obdarowany), ani też darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Polski. Nawet jeśli przedmiotem darowizny będą udziały w polskiej spółce, ?a darczyńca i obdarowany nie będą obywatelami polskimi i nie będą mieli miejsca stałego pobytu na terytorium Polski, to taka darowizna nie będzie podlegała w Polsce opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Przykład

Obywatel Włoch, zamieszkały na stałe poza granicami Polski, daruje udziały w polskiej spółce obywatelowi Francji, również zamieszkałemu na stałe poza granicami Polski. Darowizna ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków ?i darowizn w Polsce.

A co w przypadku darowizny udziałów w ramach najbliższej rodziny?

W tym zakresie ustawodawca zwolnił od podatku m.in. nabycie własności praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma ?i macochę (tzw. zerowa grupa podatkowa), pod warunkiem że zgłoszą oni nabycie udziałów właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Uwaga! Nie ma obowiązku zgłoszenia nieodpłatnego nabycia udziałów, gdy następuje ono na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Nie ma również obowiązku zgłoszenia, gdy wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby ?w okresie pięciu lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy ?i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty wolnej od podatku przewidzianej dla osób ?z I grupy podatkowej.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje bowiem kwoty wolne od podatku. Limity zwolnień wynoszą odpowiednio:

- ?9 637 zł – dla osób z I grupy podatkowej,

- 7 276 zł dla osób z II grupy podatkowej,

-  ?4 902 zł dla pozostałych osób.

Przykład

Darowizna udziałów o wartości 5000 zł przekazana przez ojca na rzecz córki nie podlega opodatkowaniu. Jej wartość mieści się w kwocie wolnej ?(przy dodatkowym założeniu, że w okresie ostatnich pięciu lat suma nabyć pomiędzy tymi dwiema osobami nie przekroczyła kwoty wolnej). Podatek nie wystąpi także ?w sytuacji, gdy wartość darowanych udziałów na rzecz córki będzie wynosiła np. ?100 000 zł. Aby jednak zachować prawo do zwolnienia przy takiej wartości udziałów, córka będzie musiała złożyć w ustawowym terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego deklarację (SD-Z2).