Zwolnienie od podatku obejmujące świadczenie niektórych usług najmu i dzierżawy jest określone w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT. Na podstawie tego przepisu zwolnione od podatku są usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe. Zwolnienie to ma zastosowanie, jeżeli łącznie spełnione są cztery warunki >patrz tabela.
Mogą być także grunty
Omawiane zwolnienie przysługuje, jeżeli przedmiotem najmu lub dzierżawy jest nieruchomość o charakterze mieszkalnym lub część nieruchomości. Należy zwrócić uwagę, że w przepisach jest mowa o „częściach nieruchomości", a nie „częściach takich nieruchomości". Powoduje to, że ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, korzystać mogą usługi najmu i dzierżawy części nieruchomości o charakterze niemieszkalnym.
Trzeba także zauważyć, że w art. 43 ust. 1 ?pkt 36 ustawy o VAT mowa jest o „nieruchomościach o charakterze mieszkalnym", a nie o „nieruchomościach mieszkalnych". Prowadzi to do wniosku, że za nieruchomości o charakterze mieszkalnym należy uznać nie tylko lokale mieszkalne i budynki mieszkalne stanowiące odrębną własność, ale również grunty, których częścią składową są budynki mieszkalne.
Nie dotyczy nieodpłatnego użyczenia
Zwolnieniem są objęte usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania, a więc usługi świadczone – odpowiednio – na podstawie umów najmu lub dzierżawy. Obie te umowy są umowami odpłatnymi (do tzw. essentialia negotii tych umów należy płacenie umówionego czynszu; nie jest możliwe zawarcie nieodpłatnej umowy najmu lub dzierżawy), a zatem zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, nie ma nigdy zastosowania do nieodpłatnie świadczonych usług (np. do usług użyczenia nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości wyłącznie na cele mieszkaniowe).
Decyduje cel
Warunkiem omawianego zwolnienia jest, aby nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości były wynajęte lub wydzierżawione wyłącznie na cele mieszkaniowe. Użycie przez ustawodawcę słowa „wyłącznie" oznacza, że wynajem lub dzierżawa nieruchomości ?o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości choćby w minimalnej części na inne cele niż mieszkaniowe nie korzysta ze zwolnienia, ?o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT.
