Stacja sanitarno-epidemiologiczna rozlicza VAT

Tak wynika z interpretacji organów podatkowych.

Przykładem jest odpowiedź Izby Skarbowej w Warszawie z 26 kwietnia 2011 (IPPP1-443-363/11-4/PR) na pytanie stacji sanitarno-epidemiologicznej wykonującej:

• badania żywności pod kątem jakości zdrowotnej – celem jest ustalenie zgodności produkowanej oraz wprowadzanej do obrotu żywności z wymogami ustawy z 25 sierpnia 2006 o bezpieczeństwie żywności i żywienia(tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 136, poz. 914 z poz. zm.),

• badania jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi

– są przeprowadzane na podstawie rozporządzenia ministra zdrowia z 29 marca 2007 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (DzU nr 67 poz. 417z poz. zm.),

• badania i pomiary na stanowiskach pracy (hałas, oświetlenie, zapylenie, chemiczne czynniki szkodliwe, mikroklimat)

– celem jest ochrona ochrony zdrowia pracowników (obowiązek ich wykonania mają zakłady, w których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia), badania przeprowadzane są zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z 20 kwietnia 2005 w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DzU nr 73, poz. 645 z poz. zm.),

• badania skuteczności sterylizacji w gabinetach medycznych

– na podstawie ustawy z 5 grudnia 2008 o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (DzU nr 234, poz. 1570 z poz. zm.).

Co to profilaktyka

Wszystkie te usługi zdaniem wnioskodawcy  są zwolnione z VAT, ponieważ są związane z ochroną zdrowia. Izba skarbowa jest jednak innego zdania. Według niej każde z tych świadczeń powinno być obciążone 23-proc. stawką.

Przede wszystkim izba podkreśliła, że od 1 stycznia na prawo do zwolnienia nie wpływa już klasyfikacja statystyczna usług. Jednocześnie w opisanej sytuacji nie będzie miał zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT.

Zgodnie z nim zwalnia się z podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej.

O braku prawa do zwolnienia decyduje to, że usług świadczonych przez wnioskodawcę nie można traktować ani jako opiekę medyczną, ani jako profilaktykę (jest oczywiste, że są to czynności ratujące lub przywracające zdrowie).

Słownik języka polskiego wskazuje bowiem, że opieka oznacza „troskliwe zajmowanie się kimś, dbanie o kogoś (…)”, natomiast „profilaktyka” to „wszelkie działania podejmowane w celu zapobieżenia czemuś; ochrona przed niepożądanym skutkiem czegoś (…)”.

Zatem istotą profilaktyki jest podejmowanie działań mających na celu ochronę zdrowia przed negatywnymi skutkami oddziaływania m.in. otoczenia.

Badania otoczenia

W odpowiedzi czytamy: „aby wykonywane czynności miały status opieki medycznej, muszą być bezpośrednio nakierowane na człowieka, a nie jego otoczenie”.

Izba skarbowa powołała się na często cytowany przez organy podatkowe wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-307/01. Wynika z niego, że pojęcie świadczenia opieki medycznej nie obejmuje usług realizowanych w innym celu niż postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych.

Zdaniem izby skarbowej, wykonując opisane w pytaniu czynności, stacja sanitarno-epidemiologiczna nie może więc skorzystać ze zwolnienia, mimo że przepisy dają  jej status zakładu opieki zdrowotnej.

To dlatego że jej usługi dotyczą  elementów środowiska, w którym znajduje się człowiek (stanowisk pracy, wody, żywności, gabinetów medycznych). Nie można więc uznać, że wpisują się w ramy świadczenia opieki zdrowotnej i są jego niezbędnym etapem. Usługi opisane w pytaniu trzeba więc obciążyć 23-proc. podatkiem.

Diagnostyka pacjentów

Pytaniem stacji sanitarno-epidemiologicznej zajmowała się także Izba Skarbowa w Katowicach w interpretacji z 6 kwietnia 2011 (IBPP4/443-101/11/AZ).

Zawarta w niej argumentacja jest taka sama jak w piśmie izby warszawskiej.

Oznacza to, że opodatkowane 23-proc. stawką są: kontrola jakości wykonywanych cykli sterylizacji w celu wyeliminowania zakażeń w placówkach służby zdrowia, badanie żywności w kierunku bakterii chorobotwórczych (salmonella, bakterie z grupy coli, gronkowce, bakterie beztlenowe, pleśnie, bakterie kwaszące); pomiar ilości promieniowania w aparatach rentgenowskich; pomiar czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy; badania wody pitnej i używanej do produkcji w przemyśle spożywczym; kontrola wody z basenów.

Niektóre usługi stacji są jednak zwolnione z VAT. Chodzi o medyczną diagnostykę konkretnych pacjentów, np. badania  osób pracujących w branży spożywczej w celu wyeliminowania nosicieli chorób zakaźnych lub parazytologiczne (na obecność pasożytów).

Urząd nie jest podatnikiem

VAT pojawi się tylko przy odpłatnych badaniach wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Nie trzeba go naliczać od czynności wykonywanych w ramach działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej, którą kieruje główny inspektor sanitarny jako centralny organ administracji rządowej.

W interpretacji Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 8 marca 2011 (ITPP2/443-1296a/10/RS) czytamy, że „wykonując czynności o charakterze publicznoprawnym w ramach sprawowanego władztwa publicznego jako urząd obsługujący organ władzy, stacja jest wyłączona z kategorii podatników w zakresie wykonywanych czynności”.

Wynika to z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Zgodnie z nim nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych w odrębnych przepisach prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.