Zwolnienia z VAT:zmiany od 1 kwietnia 2011 roku

1. Usługi w zakresie opieki medycznej i pomocy społecznej

(zmiany w art. 43 ustawy o VAT)

Nowelizacja ustawy o VAT

wprowadziła zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawy towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanych, świadczonych na rzecz zakładów opieki zdrowotnej na ich terenie (art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT).

W związku z objęciem zwolnieniem na podstawie tego przepisu również czynności ściśle związanych z usługą podstawową, konieczne było wprowadzenie dla czynności ściśle związanych z usługą podstawową, warunków stosowania tego zwolnienia, analogicznych jak w przypadku czynności wymienionych w art. 43 ust. 17 ustawy o VAT. W tym celu przepis art. 43 ust. 17 ustawy o VAT został odpowiednio przeredagowany.

Wprowadzono również zmianę do art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT o charakterze doprecyzowującym wskazując, iż przewidziane w tym przepisie zwolnienie ma również zastosowanie do usług świadczonych przez wykonujących te zawody na rzecz pacjentów u podatników, którzy ich zatrudniają.

Oznacza to, iż zwolnieniu od VAT podlegać będą usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

a) lekarza i lekarza dentysty,

b) pielęgniarki i położnej,

c) medycznych, o których mowa w art. 18d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej,

d) psychologa.

Jednocześnie wprowadzone zostało rozwiązanie, które pozwala objąć zwolnieniem usługi wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy o VAT, jeżeli zostały one nabyte przez podatnika we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów, o których mowa w pkt 18 i 19 (art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT).

Oznacza to, iż zwolnieniem tym objęte będą np. przekazywane pracownikom przez pracodawców nabywane przez nich w ramach tzw. pakietów medycznych usługi w zakresie opieki medycznej wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy o VAT.
Biorąc pod uwagę fakt, że pakiety medyczne mogą zawierać różne rodzaje usług, zaznaczyć należy, że zwolnieniu podlegałyby jedynie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia nabyte przez pracodawców od podmiotów, o których mowa w pkt 18 i 19 art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.

Przyjęta nowelizacja dokonuje zmiany w zakresie zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT rozszerzając jego zakres o usługi ściśle związane z usługami pomocy społecznej oraz z usługami określonymi w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy.

Zapis tego przepisu obowiązujący do dnia 31 marca 2011 r. przewidywał zwolnienie wyłącznie dla dostawy towarów ściśle związanej z tymi usługami.

W związku z wprowadzeniem omówionych zmian w zakresie usług opieki medycznej i pomocy społecznej, w art. 6 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. wprowadzono przepis przejściowy umożliwiający podatnikom, na zasadzie prawa wyboru, stosowanie zwolnień wprowadzonych tą ustawą z zakresie art. 43 ust. 1 pkt 18a, 19, 19a i 22 ustawy o VAT od dnia 1 stycznia 2011 r.

Ważne

Zwolnienia, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a ustawy o VAT, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe. W celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych nowela jednoznacznie wskazuje, że ta zasada ma zastosowanie również do zwolnień, o których mowa w powyższych przepisach (art. 43 ust. 17a ustawy o VAT).

2.  Przejściowe zwolnienia dla usług konserwatorskich, restauratorskich, niektórych usług wykonywanych przez instytucje gospodarki budżetowej oraz dostaw niektórych wyrobów medycznych

(zmiany te wynikają z § 43-46 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług)

W rozporządzeniu w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wprowadzono na okres przejściowy (do końca 2011 r.) zwolnienie usług polegających na prowadzeniu prac konserwatorskich i restauratorskich dotyczących:

1) zabytków wpisanych do rejestru zabytków, wpisanych do inwentarza muzeum albo wchodzących w skład narodowego zasobu bibliotecznego,

2) materiałów archiwalnych wchodzących w skład narodowego zasobu archiwalnego.

Możliwość zastosowania zwolnienia w zakresie prowadzonych prac konserwatorskich i restauratorskich dotyczących zabytków wpisanych do rejestru zabytków uzależniono od spełnienia następujących warunków:

1) prace konserwatorskie i restauratorskie powinny być wykonywane przez osoby posiadające kwalifikacje dające uprawnienia do prowadzenia tych prac,

2) na prowadzenie tych prac zostało wydane pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków.

W rozporządzeniu tym wprowadzono również do końca 2011 r. zwolnienie dla usług świadczonych przez instytucje gospodarki budżetowej - wyłącznie na rzecz jednostki, która je utworzyła (zwolnienie nie obejmuje usług wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy oraz usług komunikacji miejskiej). Warunkiem stosowania tego zwolnienia jest złożenie do dnia 15 maja 2011 r. przez instytucję gospodarki budżetowej zawiadomienia do właściwego naczelnika urzędu skarbowego o skorzystaniu z tego zwolnienia. Te instytucje, które nie złożą stosownego zawiadomienia będą rozliczać podatek od towarów i usług na zasadach ogólnych.

W rozporządzeniu tym obniżono również do 8 % stawkę podatku VAT (do końca 2011 r.) dla dostawy, wewnątrzwspólnotowego nabycia oraz importu wyrobów medycznych, o których mowa w art. 132 ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (Dz.U. Nr 107, poz. 679), z wyłączeniem systemów i zestawów zabiegowych złożonych z wyrobów medycznych, innych niż wymienione w załączniku nr 3 do ustawy o VAT.

3. Uproszczenia związane z wyborem przez rolnika ryczałtowego zasad ogólnych w zakresie dostarczanych produktów rolnych lub świadczenia usług rolniczych

(zmiany w art. 43 ustawy o VAT)

Wprowadzone od 1 kwietnia 2011 r. zmiany znacznie upraszczają procedurę przejścia tzw. rolnika ryczałtowego na rozliczanie podatku VAT według zasad ogólnych.

Dotychczasowe regulacje art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o VAT, uzależniały tę możliwość od spełnienia określonych warunków w zakresie m.in. prowadzenia ewidencji sprzedaży oraz poziomu sprzedaży.