Obowiązek zapłaty podatku w takiej sytuacji wynika z literalnej wykładni art. 108 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
Wykazany VAT musi być zapłacony, nawet jeżeli nie doszło do sprzedaży, względnie sprzedaż nie podlegała opodatkowaniu lub była zwolniona od podatku. Obowiązek podatkowy powstaje tu więc w efekcie samego wystawienia faktury wykazującej kwotę VAT i ma charakter sankcyjny.
W orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten ma zastosowanie w każdym przypadku, gdy zostanie wystawiona faktura, również gdy nie dokumentuje ona żadnej wykonanej czynności, tj. dotyczy transakcji, która w ogóle w rzeczywistości nie miała miejsca ([b]tak wyrok WSA w Krakowie z 15 września 2009 r., I SA/ Kr 1365/08[/b]).
[b]Obowiązek ten dotyczy faktury wystawionej, tj. wprowadzonej do obrotu.[/b]
Z orzecznictwa wynika, że nie rodzi obowiązku zapłaty podatku taka faktura, która została wprawdzie sporządzona dla kontrahenta, ale do realizacji zamówienia nie doszło, bo zamawiający odwołał zamówienie i nie doszło do wprowadzenia faktury do obrotu prawnego, rozumianego jako doręczenie jej kontrahentowi.
