Należy pamiętać, że co do zasady ustawodawca ustanowił jedynie normy gwarantowanego wynagrodzenia minimalnego. Organy podatkowe nie mają wpływu na wysokość i sposób ustalania wynagrodzenia w relacji pracodawca – pracownik.
Jeżeli obie strony tak ustalą, pracownik może otrzymywać niskie wynagrodzenie za wykonywanie ogółu „nietwórczych” obowiązków pracowniczych i znacznie wyższe, odrębnie ustalone wynagrodzenie z tytułu np. przeniesienia na pracodawcę praw autorskich.
Najczęściej bowiem jest tak, że to właśnie dobra niematerialne tworzone przez pracownika są dla pracodawcy szczególnie cenne. Pracownik może zatem poświęcać na tworzenie dóbr niematerialnych mniejszą część czasu pracy, a otrzymywać za to wynagrodzenie znacznie wyższe niż za pozostałą część pracy polegającą na wykonywaniu innych zadań i pozostawaniu do dyspozycji pracodawcy.
[srodtytul]Twórczy wkład może być różny[/srodtytul]
Dlatego nie powinny budzić sprzeciwu organów podatkowych przypadki, w których wysokość wynagrodzenia za dysponowanie prawami do dóbr niematerialnych nie jest prostą pochodną ilości czasu pracy poświęcanej na tę część aktywności.
Podobnie akceptowane powinny być sytuacje, kiedy proporcje ilości pracy twórczej i wielkości wynagrodzenia za dysponowanie prawami do dóbr niematerialnych są różne u poszczególnych pracowników. Uzasadniony może być bowiem przypadek, w którym doświadczony pracownik poświęcający np. 25 proc. swojego czasu na prace twórcze w tym czasie jest w stanie stworzyć (współtworzyć) dzieła o tak znacznej wartości, że w całości wynagrodzenia np. 50 proc. stanowi cena za przeniesienie praw autorskich.
Jednak może się zdarzyć, że wkład twórczy mniej doświadczonego pracownika, poświęcającego np. 50 proc. czasu pracy na działalność twórczą, jest na tyle niski, że ustalone przez strony wynagrodzenie za tę jego aktywność (przeniesienie praw) stanowi tylko np. 25 proc. łącznego wynagrodzenia.
[srodtytul]Co z premiami[/srodtytul]
Innym dylematem, przed którym stają pracodawcy, jest możliwość stosowania 50-proc. kosztów do premii uznaniowych lub przyznawanych za osiągnięcie wyznaczonych celów.
Często premie są wypłacane jako dodatkowe wynagrodzenie za wypełnianie wszystkich obowiązków pracowniczych, w tym za tworzenie dóbr niematerialnych, następnie przenoszonych lub udostępnianych pracodawcy. W tych wypadkach można argumentować, że premia, w odpowiedniej części, jest dodatkowym wynagrodzeniem także za przeniesienie praw.
Jeżeli potwierdza to właściwie sporządzona dokumentacja (umowa o pracę, regulaminy itd.), można rozważać zastosowanie 50-proc. kosztów także do części premii.
Niestety, organy podatkowe w przeszłości odnosiły się do takiej możliwości negatywnie, twierdząc, że przyznanie premii uznaniowej (uwarunkowanej spełnieniem określonych kryteriów i uzyskaniem pozytywnej oceny przełożonych) nie ma związku przyczynowo-skutkowego z twórczą pracą pracownika, w związku z czym należy do tej kwestii podchodzić bardzo ostrożnie.
[srodtytul]Instrument optymalizacji[/srodtytul]
Podwyższone koszty uzyskania przychodów są ciekawym instrumentem optymalizowania dochodów osób, które w ramach swojej aktywności zawodowej tworzą dobra niematerialne podlegające ochronie na podstawie prawa autorskiego lub prawa własności przemysłowej.
Bezpieczne podatkowo stosowanie tego instrumentu zależy jednak od przyjęcia prawidłowych rozwiązań, w tym w odniesieniu do kwot, do których 50-proc. koszty mogą mieć zastosowanie.
[i]Autor jest doradcą podatkowym w Baker&McKenzie[/i]
