Odzyskaj VAT z faktury niezapłaconej przez kontrahenta

To szansa na odzyskanie podatku dla firm, które mają problemy z nierzetelnymi klientami. Aby skorzystać z ulgi na złe długi w VAT, nie muszą już spełniać warunków z ustawy o CIT (lub ustawy o PIT) pozwalających na zaliczenie wierzytelności do kosztów w podatku dochodowym. Od 1 grudnia 2008 r. do uznania wierzytelności za nieściągalną wystarczy, że kontrahent nie zapłacił przez 180 dni. Ale jest jeszcze kilka innych warunków.

[srodtytul]Korekta po pół roku[/srodtytul]

Ulga na złe długi to możliwość odzyskania VAT zapłaconego fiskusowi po wystawieniu faktury, która nie została uregulowana przez kontrahenta. Mówi o tym art. 89a ust. 1 ustawy o VAT. Wynika z niego, że podatnik ma prawo skorygować VAT należny od dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju, jeśli uprawdopodobni nieściągalność wierzytelności. Będzie to możliwe, gdy należność nie zostanie uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. Jeśli więc dłużnik nie zapłacił nam przez pół roku, możemy skorygować VAT, nawet jeśli nie podjęliśmy żadnych działań, aby ją wyegzekwować.

[srodtytul]Dłużnik musi być czynny...[/srodtytul]

VAT można odzyskać tylko z faktury dokumentującej sprzedaż na rzecz zarejestrowanego, czynnego podatnika VAT. Nie skorzystamy z ulgi, jeśli współpracowaliśmy z przedsiębiorcą zwolnionym z VAT bądź sprzedawaliśmy towary osobom fizycznym, które nie są podatnikami. Nasz kontrahent nie może być w momencie transakcji w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji. Musimy też sprawdzić‚ czy nasz dłużnik jest czynnym podatnikiem VAT w momencie korekty. Oczywiście warunek ten musi spełniać również wierzyciel. Podczas korekty dłużnik może natomiast znajdować się w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji.

[srodtytul]...a należność wykazana [/srodtytul]

Aby skorzystać z ulgi na złe długi, wierzytelność powinna być wcześniej wykazana w deklaracji jako opodatkowany obrót. Dotyczy to także związanego z nią podatku należnego. Kolejnym warunkiem jest to, że wierzytelność nie może być zbyta.

[srodtytul]Dwa lata na korektę [/srodtytul]

Przed nowelizacją ustawy o VAT wierzyciel miał pięć lat na korektę (licząc od początku roku, w którym została wystawiona faktura). Teraz ma tylko dwa lata (liczone od końca roku, w którym wystawiono fakturę). Mamy więc mniej czasu na skorzystanie z ulgi.

Ponieważ nowelizacja ustawy o VAT nie przewiduje żadnych przepisów przejściowych dla przedsiębiorców korzystających z ulgi na złe długi, wydaje się, że nowe zasady dotyczą także wierzytelności powstałych przed 1 grudnia 2008 r., które nie zostały zapłacone w ciągu 180 dni.

[ramka][b]Przykład [/b]

Firma X wystawiła fakturę za usługę w czerwcu 2008 r. Kontrahent jednak nie zapłacił. Firma X ma do końca 2010 r. czas na korektę podatku należnego. [/ramka]

[srodtytul]Kontakt z dłużnikiem...[/srodtytul]

O zamiarze skorygowania podatku musimy powiadomić dłużnika. Prawo do ulgi przysługuje, jeśli dłużnik nie ureguluje należności w ciągu 14 dni od otrzymania zawiadomienia. Ale korektę możemy zrobić dopiero w rozliczeniu za okres (miesiąc lub kwartał), w którym otrzymaliśmy potwierdzenie odbioru zawiadomienia.

Przepisy nie precyzują, jak powinno wyglądać zawiadomienie. Wydaje się, że może to być informacja o zamiarze wszczęcia procedury korekty w razie nieuregulowania należności w ciągu 14 dni. Oczywiście musimy wyraźnie napisać, o jaką wierzytelność nam chodzi.

Gdy już mamy potwierdzenie odbioru zawiadomienia, możemy skorygować podatek należny.

Do zawiadomień stosuje się przepisy ordynacji podatkowej o doręczeniach. Jest to zabezpieczenie dla wierzyciela na wypadek sytuacji, gdy dłużnik nie będzie chciał odebrać korespondencji.

[srodtytul]...i z urzędem skarbowym [/srodtytul]

O korzystaniu z ulgi na złe długi trzeba poinformować fiskusa. Razem z deklaracją, w której robimy korektę, przesyłamy bowiem do urzędu skarbowego zawiadomienie o niej. Informujemy o tym także dłużnika (w ciągu siedmiu dni), a kopię pisma przekazujemy do urzędu. Podsumowując, procedura informacyjna wygląda tak:

- informujemy dłużnika o zamiarze korekty,

- zawiadamiamy urząd skarbowy o korekcie,

- zawiadamiamy dłużnika o korekcie,

- kopię pisma do dłużnika przekazujemy do urzędu.

[ramka][b]Przykład [/b]

Firma ABC w maju 2008 r. sprzedała towar spółce X. Wystawiła fakturę na 50 000 zł plus 11 000 zł VAT z dwutygodniowym terminem płatności. Kontrahent nie uregulował jednak należności. Firma ABC postanowiła więc skorzystać z ulgi na złe długi. 10 marca 2009 r. wysłała do dłużnika zawiadomienie o zamiarze skorygowania podatku należnego. 16 marca otrzymała potwierdzenie odbioru zawiadomienia. Ponieważ spółka X nie zapłaciła należności w ciągu 14 dni od otrzymania zawiadomienia, firma ABC w deklaracji za marzec 2009 r. (składanej w kwietniu) zmniejszyła podatek należny o 11 000 zł. [/ramka]

[srodtytul]Dłużnik musi oddać[/srodtytul]

Dlaczego musimy informować urząd skarbowy o korekcie podatku? Bo kontrahent powinien zwrócić fiskusowi odliczony z niezapłaconej faktury VAT. Musi pomniejszyć podatek naliczony o kwotę VAT wynikającego z nieuregulowanych faktur. Wiąże się to z obowiązkiem skorygowania deklaracji za okres, w którym odliczył podatek naliczony (i zapłatą zaległości podatkowej wraz z odsetkami).

Jeżeli okaże się, że dłużnik odda pieniądze po korekcie, może ponownie odliczyć VAT. Z kolei wierzyciel musi zwiększyć podatek należny.

Ulga na złe długi nie dotyczy transakcji między tzw. podmiotami powiązanymi.

[ramka][b]Jak skorzystać z ulgi na złe długi [/b]

[b]Krok 1. [/b]

Przejrzyj stare wierzytelności i sprawdź, czy minęło już 180 dni od terminu płatności.