Nagroda dla przedsiębiorcy to przychód z jego działalności

Urzędy twierdzą, że zawsze tak jak przychody z działalności podstawowej. Czyli że trzeba wartość nagrody doliczyć do pozostałych przychodów i opodatkować według skali albo stawki liniowej. Moim zdaniem co do zasady od nagrody trzeba odprowadzić 10-proc. zryczałtowany podatek. Musi zrobić to płatnik (organizator sprzedaży premiowej), mimo że jest to przychód z działalności nabywcy.

Jeśli osoba fizyczna będąca konsumentem uzyskuje wygrane związane ze sprzedażą premiową, będą one opodatkowane 10-proc. stawką. Zwolnione z podatku będą te nagrody, których jednorazowa wartość nie przekracza 760 zł (art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT). Chodzi tu o wartość jednej albo kilku nagród wydanych łącznie (w związku z tym samym zakupem). Nie jest istotne, ile razy w roku podatnik otrzyma nagrodę, ważne jest, aby jednorazowa jej wartość nie przekraczała 760 zł. Ustalając wartość, należy uwzględnić podatek VAT zawarty w cenie.

W przypadku gdy wysokość nagrody przekroczy limit zwolnienia, opodatkowana jest cała jej wartość, a nie tylko nadwyżka ponad 760 zł.

Podatnik będący konsumentem nie ma obowiązku wykazania nagrody w swoim zeznaniu rocznym. Opodatkowanie ma formę ryczałtu, a wartości nagrody nie sumuje się z dochodami z innych źródeł.

Podatek pobiera – jako płatnik – organizator sprzedaży premiowej. Jeżeli nagroda nie jest pieniężna, płatnik przed jej wydaniem powinien zażądać wpłaty przez podatnika równowartości podatku. Niektórzy organizatorzy radzą sobie z tym problemem w ten sposób, że w regulaminie sprzedaży premiowej przewidują dwie nagrody łącznie: niepieniężną i pieniężną. Podatek od wartości obydwu równy jest dokładnie kwocie nagrody pieniężnej. W konsekwencji nabywca otrzymuje wygraną rzecz, a kwota nagrody pieniężnej jest przekazywana na zapłatę podatku.

Jak wynika z art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT, zwolnienie nie ma zastosowania do nagród ze sprzedaży premiowej uzyskanych przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, stanowiących przychód z tej działalności. Organy podatkowe uważają, że skoro nagroda ze sprzedaży premiowej stanowi przychód z działalności gospodarczej, to przedsiębiorca powinien doliczyć jej wartość do swoich przychodów i opodatkować ją samodzielnie. W konsekwencji taka nagroda, nawet o niewielkiej wartości, zawsze będzie opodatkowana co najmniej 19-proc. stawką.

Moim zdaniem pogląd ten jest błędny. Nie ma wątpliwości, że nagroda związana ze sprzedażą premiową, gdy nabywcą jest przedsiębiorca występujący tu w takim charakterze, nie może korzystać ze zwolnienia. Jednak w określonych sytuacjach, tak jak w przypadku zwykłych konsumentów, podatek powinien wynosić 10 proc. i powinien pobierać go organizator.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o PIT podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 29 – 30e oraz art. 44 ust. 4, pobiera się według skali podatkowej. Jednym z wyjątków od zasady progresywnego opodatkowania jest więc także art. 30 ust. 1 pkt 2, który wskazuje, że od nagród związanych ze sprzedażą premiową pobiera się zryczałtowany podatek. Stawka wynosi 10 proc.

Podobnie jest przy rozliczaniu dochodów z działalności stawką liniową (19 proc.). Tu także, zgodnie z art. 30c ust. 1, ustawodawca wprowadza wyjątki, m.in. określone w art. 30 ustawy o PIT. Jeśli wygrana wynikająca ze sprzedaży premiowej jest uzyskana przez przedsiębiorcę w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, może stanowić dochód z tej działalności. Moim zdaniem taki dochód będzie opodatkowany 10-proc. ryczałtową stawką, a podatek powinien pobrać płatnik (art. 41 ust. 4 ustawy o PIT).

W przypadku zakupów w związku z działalnością gospodarczą nabywcy należy dokładnie przeanalizować formę premii i jej funkcję. Jeżeli bowiem kupujący otrzyma nagrodę w określonej kwocie pieniężnej za dokonanie pewnej minimalnej wielkości zakupów, to faktycznie spełnia ona funkcję rabatu, a nie nagrody ze sprzedaży premiowej. W efekcie nie może być opodatkowana 10-proc. ryczałtem. Taki zabieg z pewnością byłby jednak korzystny dla kupującego. Przy zakupach obniżyłby bowiem swój dochód opodatkowany co najmniej 19-proc. stawką, natomiast do otrzymanej później premii pieniężnej miałby zastosowanie 10-proc. podatek.

Brak możliwości uznania premii pieniężnej za nagrodę przy sprzedaży premiowej potwierdza także orzecznictwo NSA, przykładowo uchwała z 25 czerwca 2007 r. (II FPS 5/06). Sąd stwierdził, że sprzedaż hurtowa towarów przedsiębiorcom, premiowana nagrodami pieniężnymi, nie może być uznana za sprzedaż premiową. Ponadto sąd powziął próbę zdefiniowania pojęcia sprzedaży premiowej, stwierdzając, że chodzi tu o sprzedaż konsumencką, jednostkową, incydentalną, niezwiązaną z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Sąd odniósł się tu do stanu faktycznego, polegającego na przyznaniu premii pieniężnej za nabycie przez hurtownika określonej liczby towarów. Ponadto w orzeczeniu podkreślono, że przedmiotem analizy był stan prawny obowiązujący w 1999 r. Być może sądowi chodziło o to, że od 1 stycznia 2004 r. obowiązuje art. 30c ust. 1 ustawy o PIT, który moim zdaniem wprost wskazuje, że nagrody związane ze sprzedażą premiową mogą stanowić dochód z działalności gospodarczej opodatkowany ryczałtem w wysokości 10 proc.

Pogląd NSA jest z pewnością zasadny co do tego, że celem sprzedaży premiowej nie może być obniżenie kosztów zakupów towarów nabywanych przez przedsiębiorcę. Niewątpliwie taka redukcja kosztów miałaby miejsce w przypadku przyznania „wygranej” pieniężnej, w związku z zakupem produktów o określonej minimalnej wielkości. Także w przypadku nieodpłatnego wydania dodatkowej partii towarów, przy spełnieniu warunku zrobienia zakupów na minimalnym poziomie, nie ma mowy o sprzedaży premiowej.

Jeżeli jednak dodatkowy gratisowy produkt może być wydany każdemu nabywcy (przedsiębiorcy i konsumentowi), a z okoliczności zakupu nie wynika, że ma on charakter hurtowy, to wówczas taka nagroda uzyskana przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą będzie opodatkowana 10-proc. ryczałtem.

Podobnie będzie, jeżeli przy zakupach w wielkościach niewskazujących na ich handlowe lub produkcyjne przeznaczenie przedsiębiorca otrzyma nagrodę wskazującą na jej możliwe konsumenckie przeznaczenie. Jeżeli więc przedsiębiorca uzyska premię w postaci czajnika elektrycznego, to wówczas ta nagroda będzie opodatkowana stawką 10 proc., i nie ma tu znaczenia, czy czajnik będzie wykorzystany w domu, czy w biurze. Z pewnością jednak nie będzie można skorzystać ze zwolnienia podatkowego, jeżeli wartość wygranej nie przekraczałaby 760 zł.

Pan Kowalski prowadzący firmę handlową kupił środki czystości do swojej siedziby i wziął udział w sprzedaży premiowej. Wygrał w niej DVD o wartości 500 zł.

Nie przysługuje mu zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT, nagroda jest bowiem dla niego przychodem z działalności gospodarczej. Moim zdaniem podatek (ryczałt w wysokości 10 proc.) powinien pobrać organizator sprzedaży premiowej.

Musimy jednak pamiętać, że każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, a najważniejszym warunkiem jest to, aby obiektywnym celem nagrody nie było zmniejszenie kosztów działalności przedsiębiorcy będącego nabywcą.