Zmiana klasyfikacji nie wpłynęła na rozliczenie VAT

Usługi te są dwojakiego rodzaju:

1. bezpośrednio lub pośrednio związane z leczeniem pacjenta w ramach badania klinicznego - te były i nadal są klasyfikowane do grupowania PKWiU 85.14.1800.00 "Usługi w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane" i korzystają ze zwolnienia z VAT,

2. polegające na organizacji, koordynowaniu, nadzorowaniu, zebraniu wyników i dostarczeniu ich do firmy farmaceutycznej zamawiającej badanie oraz zebraniu wymaganej dokumentacji - te były do niedawna klasyfikowane do grupowania PKWiU 74.84.14 "Usługi pośrednictwa komercyjnego oraz szacowania wartości z wyjątkiem wyceny nieruchomości i wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych". Jako takie były opodatkowane w Polsce stawką 22 proc. VAT, a przy spełnieniu warunków z art. 27 ust. 4 ustawy o VAT podlegały opodatkowaniu w kraju nabywcy tych usług, a nie na terytorium Polski.

Podatnicy, którzy wcześniej wystąpili do Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych w Łodzi o wydanie opinii interpretacyjnej w odniesieniu do drugiego rodzaju usług, obecnie zostali poinformowani o zmianie interpretacji. Są one teraz klasyfikowane do grupowania PKWiU 73.10 "Usługi badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk przyrodniczych i technicznych".

Czy zmiana ta prowadzi do zmiany zasad opodatkowania tych usług? Moim zdaniem nie - są one nadal opodatkowane stawką 22 proc., a jeżeli spełniają przesłanki z art. 27 ust. 4 ustawy o VAT, nadal podlegają opodatkowaniu w kraju nabywcy tych usług, a nie w Polsce.

W myśl art. 27 ust. 3 w związku z ust. 4 pkt 3 ustawy o VAT w razie świadczenia usług "przetwarzania danych i dostarczania informacji" na rzecz podmiotów posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego albo podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium UE - miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w razie braku stałego miejsca prowadzenia działalności stały adres lub miejsce zamieszkania.

Z tego wynika, że jeśli polski podatnik VAT świadczy usługi przetwarzania danych i dostarczania informacji na rzecz wymienionych wyżej podmiotów z zagranicy, miejscem świadczenia tych usług jest miejsce gdzie nabywca usługi posiada siedzibę.

Nie ma tu znaczenia, jaka jest klasyfikacja statystyczna tych usług, bo ustawodawca w art. 27 ust. 4 pkt 3 nie powołał się na symbol PKWiU.

Czy usługi badań klinicznych, o których tu mowa, polegają na "przetwarzaniu danych i dostarczaniu informacji"? Nie powinno to budzić wątpliwości. O charakterze usługi decyduje jej efekt końcowy (patrz ramka).

Efektem końcowym i jedynym celem usług badań klinicznych wymienionych wyżej w pkt 2 jest zebranie i przekazanie zleceniodawcy danych i informacji w postaci raportów z przebiegu badań lub w postaci publikacji na temat wyników badań.

Opodatkowanie tych usług u nabywcy jako polegających na "przetwarzaniu danych i dostarczaniu informacji" potwierdzają też liczne interpretacje urzędów skarbowych.