Wymaga to skrupulatnych wewnętrznych kontroli oraz stałego przeglądu i poprawy procesów zbierania oraz raportowania danych. Na rynku istnieje wiele narzędzi do raportowania, liczenia śladu węglowego, zarządzania odpadami, ładem korporacyjnym, analizy łańcucha dostaw czy badania oczekiwań interesariuszy. Jednak przy ich wyborze należy być uważnym. Wiele z nich, mimo szczegółowych opisów i instrukcji, w praktyce może okazać się niekompletnych, a marketing często obiecuje więcej, niż narzędzie faktycznie oferuje.
Zalety i pułapki dostępnych narzędzi
Przy wyborze narzędzia warto zwrócić uwagę na dopasowanie do potrzeb firmy oraz kompatybilność z istniejącymi systemami. Ważne jest sprawdzenie, ile procesów i danych jest zdigitalizowanych i możliwych do zaimportowania do nowego narzędzia, aby nie było potrzeby ręcznego kopiowania danych z jednego systemu do drugiego. Kluczowa jest również możliwość integracji z już używanymi systemami oraz polityka bezpieczeństwa danych firmy. Niektóre firmy ze względu na politykę bezpieczeństwa nie umożliwiają przechowywania danych poza UE, co ogranicza wybór narzędzi. W innych przypadkach polityki prywatności mogą zabraniać korzystania z rozwiązań chmurowych, zmuszając do szukania rozwiązań instalowanych na firmowych serwerach.
Kluczowe kryteria wyboru narzędzi
Wybór odpowiedniego narzędzia do raportowania ESG jest kluczowy dla skutecznego zarządzania danymi i zgodności z regulacjami. Istnieje kilka istotnych kryteriów, które powinny być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji. Zgodność z międzynarodowymi standardami jest pierwszym i najważniejszym aspektem. Narzędzie powinno być kompatybilne z głównymi standardami raportowania ESG, w szczególności z nowymi europejskimi standardami raportowania zrównoważonego rozwoju (ESRS). Skalowalność to kolejny kluczowy element. Narzędzie powinno być elastyczne i zdolne do rozwoju wraz z rosnącymi potrzebami firmy. Możliwość dostosowania się do większej liczby danych, nowych regulacji czy zmieniających się wymagań biznesowych jest niezbędna, aby uniknąć konieczności zmiany narzędzi w przyszłości. Istotny jest również intuicyjny interfejs i prostota obsługi, aby pracownicy mogli sprawnie nauczyć się korzystać z narzędzia i minimalizować czas poświęcony na wdrożenie. Niezbędne jest również wsparcie techniczne, warto się upewnić, czy jest zapewnione w odpowiednim zakresie i języku, a także wsparcie w konfiguracji narzędzia oraz interpretacji danych.
Dostawcy narzędzi ESG
Narzędzia do raportowania ESG wspierają firmy w zbieraniu i analizie danych, co pozwala na ocenę i poprawę kluczowych wskaźników efektywności (KPI) oraz usprawnienie praktyk raportowania. Oferują różne poziomy dostosowywania rozwiązań, co umożliwia firmom lepsze zarządzanie działaniami w zakresie ESG.
Narzędzia, chociaż obejmują większość obszarów zrównoważonego rozwoju, różnią się od siebie, mogą być ukierunkowane na konkretną „literę” ESG. Znajdziemy więc narzędzia przeznaczone do monitorowania i raportowania danych środowiskowych, zwłaszcza w zakresie redukcji oraz liczenia śladu węglowego. Inne koncentrują się na zgodności z regulacjami oraz aktualną dyrektywą CSRD. Są również narzędzia służące do monitorowania i zbioru danych ESG oraz analiz porównawczych dla firm z danej branży, co pozwala na dobranie rozwiązań dopasowanych do specyficznych potrzeb różnych sektorów przemysłu. Dostępne są także zaawansowane narzędzia analityczne, korzystające z technologii big data i sztucznej inteligencji do analizy danych ESG, co pomaga firmom w przekształcaniu dużych zbiorów danych w użyteczne informacje. Najwięksi dostawcy oprogramowania i systemów ERP również wdrażają własne rozwiązania, są one złożone, oferują wiele funkcjonalności, ale najlepiej współpracują z innymi systemami danego dostawcy i wymagają wsparcia w integracji systemów.
Stary dobry Excel
Excel, mimo że często uznawany za przestarzały, nadal ma swoje zalety w zakresie zbierania danych. Jego ograniczenia, takie jak podatność na błędy manualne i brak automatyzacji, są równoważone przez łatwość obsługi i znajomość narzędzia przez pracowników. To właśnie ze względu na jego prostotę i powszechność nie wymaga zaawansowanego szkolenia i może być używany do przygotowywania danych przed wdrożeniem bardziej zaawansowanych systemów.
Sztuczna inteligencja w raportowaniu ESG
Wiele firm planuje wykorzystać sztuczną inteligencję (AI) i uczenie maszynowe (ML) do poprawy analizy i konsolidacji danych ESG w najbliższych latach. AI w narzędziach ESG zwiększa efektywność i dokładność, umożliwiając precyzyjne zarządzanie danymi zrównoważonego rozwoju. Możliwości analityczne narzędzi odgrywają kluczową rolę. Wysokiej jakości rozwiązania oferują zaawansowane analizy i prognozowanie, co pozwala firmom lepiej rozumieć dane ESG i podejmować bardziej świadome decyzje. Funkcje analityczne pomagają w identyfikacji trendów, ryzyk i możliwości, co jest nieocenione w strategicznym planowaniu. Nowoczesne narzędzia do raportowania ESG stosują AI do automatyzacji gromadzenia danych, analizy dużych zbiorów informacji, generowania predykcji przyszłych wyników ESG oraz personalizacji rekomendacji i strategii poprawy wyników ESG. Firmy często mają wygórowane oczekiwania wobec AI w raportowaniu. AI i ML, choć coraz bardziej zaawansowane, nadal wymagają kontroli i korekt ze strony człowieka. Obecnie nie można polegać na nich z pełnym zaufaniem, oczekując, że same zbiorą dane i opracują raport. Narzędzia te mają potencjał, ale musimy jeszcze poczekać na moment, kiedy będą mogły działać w pełni autonomicznie.
Koszt narzędzi do raportowania ESG
Koszty narzędzi do raportowania ESG mogą się znacznie różnić w zależności od dostawcy, funkcjonalności narzędzia oraz specyficznych potrzeb firmy. Ceny mogą zaczynać się od kilku tysięcy złotych rocznie dla małych firm i mogą osiągać kilkadziesiąt tysięcy złotych rocznie dla dużych korporacji z zaawansowanymi potrzebami raportowania. Poza kosztem zakupu narzędzia należy pamiętać również o samym jego wdrożeniu technicznym, szkoleniach pracowników i konfiguracją dostosowaną do potrzeb firmy, co również może się wiązać z kosztami.
Strategiczne korzyści z integracji ESG
Wybór odpowiedniego narzędzia do raportowania ESG wymaga uwzględnienia wielu kryteriów, takich jak zgodność z międzynarodowymi standardami, skalowalność, łatwość użytkowania, możliwości analityczne oraz dostępność wsparcia technicznego i szkoleń. Tylko takie podejście zapewni, że narzędzie będzie skutecznie wspierać firmę w zarządzaniu jej zobowiązaniami ESG, umożliwiając jej jednocześnie sprostanie rosnącym wymaganiom rynku i regulatorów. Trzeba jednak pamiętać, że bez odpowiedniej jakości danych wejściowych oraz personelu, który ma głębokie zrozumienie kwestii ESG, nawet najbardziej zaawansowane technologie nie zapewnią rzetelnego raportowania.
Artykuł powstał we współpracy z siecią Kancelarie RP