Zakres działań realizowanych w ramach czynności sprawdzających został określony w ordynacji podatkowej. Ich podstawowym celem jest weryfikacja terminowości składania deklaracji i wpłacania podatków, a także sprawdzenie formalnej poprawności złożonych deklaracji oraz ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia jego zgodności ze złożonymi deklaracjami.
W praktyce oznacza to, że w ramach czynności sprawdzających organ podatkowy jest uprawniony m.in. do sprawdzenia, czy podatnik złożył w wymaganym terminie deklarację podatkową. Może również wezwać do jej złożenia w przypadku przekroczenia terminu, względnie zażądać wyjaśnień co do przyczyn jej niezłożenia. Tryb ten jest również właściwy do sprawdzenia kompletności danych zaprezentowanych w złożonej deklaracji, weryfikacji pod kątem wykorzystania odpowiedniego formularza czy też sprawdzenia jej pod kątem oczywistych błędów rachunkowych. Możliwe jest również, ale w ograniczonym zakresie, badanie niektórych dokumentów związanych ze złożonym rozliczeniem podatkowym.