Fundusze europejskie dla firm w latach 2014 - 2020

W okresie 2014–2020 przedsiębiorcy mogą liczyć na dotacje, pożyczki lub dokapitalizowanie m.in. z programu „Inteligentny rozwój". Instrumentu, który ma się przyczynić do znacznego podniesienia nakładów na działalność badawczo-rozwojową, zwiększyć liczbę firm korzystających z usług jednostek naukowych oraz tych najbardziej innowacyjnych. W konsekwencji doprowadzić do pojawienia się na rynku wielu nowych, ciekawych produktów i usług. W tym takich, które będą z sukcesem konkurować na międzynarodowych rynkach.

Jedną z instytucji zaangażowanych w realizację tego programu jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jest ona gospodarzem m.in. następujących jego części (działań):

- 2.3.1 „Proinnowacyjne usługi IOB dla MSM",

- 2.3.2 „Bony na innowacje dla MSP",

- 2.3.3 „Umiędzynarodowienie krajowych klastrów kluczowych",

- 2.3.4 „Ochrona własności przemysłowej",

- 3.1.1 „Inwestycje w innowacyjne start-upy – Starter",

- 3.1.3 „Fundusz pożyczkowy innowacji"

- 3.1.5 „Wsparcie MSP dostępie do rynku kapitałowego – 4Stock",

- 3.2.1 „Badania na rynek"

- 3.3.3 „Wsparcie MSP w promocji marek produktowych – Go to Brand PL".

Niektóre z nich są bezpośrednio skierowane do przedsiębiorców, w szczególności tych z grupy mikro-, małych i średnich firm, inne mają tę grupę wspierać pośrednio poprzez instytucje otoczenia biznesu, fundusze kapitałowe i pożyczkowe albo ich sieci i powiązania (klastry).

Gotowi, do biegu, start

Dobrą wiadomością związaną z funduszami unijnymi, w tym z programem „IR", jest ta, że nie trzeba już mówić tylko o teoretycznych założeniach i perspektywach. Dla wielu tzw. działań już zostały zaplanowane konkursy i wkrótce ruszą nabory wniosków. W niektórych przypadkach już się tak nawet stało. A mowa tu o tej części programu, dla której właściwą instytucją jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (przedsiębiorcy mogli się już ubiegać o dotacje na prowadzenie badań i prac rozwojowych, tworzenie demonstracyjnych wersji produktów). Natomiast czekający na pieniądze z PARP też już wkrótce będą mogli składać aplikacje.

Od największych

Z dużą pewnością można obstawiać, że jednym z najbardziej wyczekiwanych przez przedsiębiorców konkursów jest ten związany z działaniem 3.2.1 „Badania na rynek". Jego celem jest podniesienie innowacyjności i konkurencyjności małych i średnich firm poprzez zapewnienie im środków na prowadzenie inwestycji polegających na wdrożeniu efektów projektów badawczych. Chodzi tu o realizację hasła „od pomysłu do rynku", które należy do przewodnich całego programu „IR".

Przedsiębiorcy, którzy otrzymają dotację, mogą liczyć na refundację poniesionych wydatków, przede wszystkim tych inwestycyjnych (zakup maszyn, urządzeń, rozbudowa zakładów, zakup wartości niematerialnych, koszty leasingu itp.). Jednak działanie przewiduje także wsparcie na prowadzenie prac rozwojowych oraz korzystanie z usług doradczych. Przy tym maksymalne dofinansowanie pierwszej części to 450 tys. zł, a usług doradczych 500 tys. zł (przy maksymalnych kosztach kwalifikowanych na poziomie miliona zł).

Efektem każdego projektu musi być nowy lub znacząco udoskonalony produkt (towar, usługa). Należy też zaznaczyć, że chociaż wsparcie może trafić wyłącznie do małych, w tym mikro- oraz średnich firm, to jest ono przeznaczone na realizację stosunkowo dużych projektów. Przede wszystkim decyduje o tym kryterium minimalnej wartości tzw. kosztów kwalifikowanych – 10 mln zł.

Ponadto zgodnie z nazwą i celem działania chodzi o wsparcie projektów związanych z praktycznym wykorzystaniem wyników badań przeprowadzonych samodzielnie przez przedsiębiorcę lub zrealizowanych na jego zlecenie (zgodnie z jego wizją rozwoju i jego potrzebami). Dlatego przykładowo do pomocy nie kwalifikuje się projekt, który polegałby wyłącznie na zakupie patentu lub nowej technologii od zewnętrznej instytucji (innej firmy lub jednostki naukowej) i rozpoczęciu na tej podstawie produkcji nowych wyrobów. W takim wypadku bowiem nie będzie etapu samodzielnych badań lub badań zewnętrznych, ale przeprowadzonych na zlecenie firmy. Taki projekt nie zostanie uznany za związany z „wdrażaniem wyników badań".

A teraz najważniejsze daty. Zgodnie z przyjętym harmonogramem realizacji programu „IR" rozpoczęcie naboru wniosków ma ruszyć 31 sierpnia. Na złożenie aplikacji przedsiębiorcy będą mieli czas do końca września.

Bony: nowa odsłona

Dzięki bonom na innowacje (działanie 2.3.2) mikro-, małe i średnie firmy będą mogły kupować w jednostkach naukowych usługi polegające na opracowaniu nowego wyrobu, usługi, technologii produkcji lub projektu wzorniczego. Efektem takich działań ma być wprowadzenie innowacji produktowej lub procesowej. Zgodnie z przyjętymi założeniami z tej formy wsparcia do końca okresu realizacji programu „IR" ma skorzystać około 2,3 tys. firm.

Niektórzy przedsiębiorcy mogą ten instrument już kojarzyć. PARP bowiem przyznawała już bony innowacyjne i tzw. duże bony, które miały otwierać firmy na współpracę z sektorem naukowo-badawczym. W przypadku „nowych" bonów, włączonych teraz do całego programu „IR", zasadnicza różnica polega na zwiększeniu kwoty dofinansowania przy jednoczesnym wyłączeniu ze wsparcia bardzo małych projektów.

Minimalna wartość tzw. kosztów kwalifikowanych bowiem została ustalona na poziomie 60 tys. zł. Jednoczenie maksymalna nie może przekraczać 400 tys. zł. Dla mikro- i małych firm poziom dofinansowania został ustalony na poziomie 80 proc., a dla średnich przedsiębiorców 70 proc. Oznacza to, że maksymalne dotacje mogą sięgać odpowiednio: 320 tys. zł oraz 280 tys. zł.

I znów na koniec najważniejsze daty: 31 sierpnia to planowana data uruchomienia procedury przyjmowania wniosków. 30 grudnia to ostateczny termin na zgłoszenie aplikacji.

Na uzyskanie patentu

Polskie przedsiębiorstwa, w porównaniu z konkurentami z Europy, nadal w niewielkim stopniu wykorzystują potencjał tkwiący w tworzeniu przewagi konkurencyjnej, a związanej z zastrzeganiem i wykorzystywaniem własność intelektualnej. W ostatnich latach wzrosła jednak świadomość w tym zakresie, co przełożyło się na rosnące zainteresowanie możliwością uzyskania stosowanej ochrony. W okresie 2007–2013 przedsiębiorcy mogli liczyć na dofinansowanie takich działań. I nadal tak będzie.

Celem działania 2.3.4 „Ochrona własności przemysłowej" jest wsparcie firm z sektora MSP w procesie uzyskania ochrony prawa własności przemysłowej w trybie krajowym, regionalnym, unijnym lub międzynarodowym, z wyłączeniem zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP w celu uzyskania ochrony wyłącznie na terytorium Polski i jej realizacji.

Na dofinansowanie w granicach 5 tys. zł–500 tys. zł będą mogli liczyć przede wszystkim autorzy projektów obejmujących:

- uzyskanie ochrony własności przemysłowej i komercjalizację przedmiotu zgłoszenia zawierające działania związane z przygotowaniem i prowadzeniem postępowania na zgłoszenie wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego,

- realizację ochrony własności przemysłowej zawierające działania związane z wszczęciem i prowadzeniem postępowania w zakresie unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji.

Ogłoszenie pierwszego konkursu dla tego instrumentu wsparcia zaplanowane jest na 21 września, przy czym nabór wniosków ruszy 22 października i będzie prowadzony do 28 marca przyszłego roku.

Pożyczki dla innowacyjnych

Działania, których gospodarzem jest PARP, nie przewidują wyłącznie bezzwrotnych dotacji, ale także pomoc w pozyskiwaniu kapitału na rozwój albo specjalne pożyczki. Te ostatnie są podstawą działania 3.1.3 „Fundusz pożyczkowy innowacji". Jest ono skierowane do mikro- i małych firm, które planują wprowadzić do sprzedaży nowy (innowacyjny) produkt, a z uwagi na krótki okres działalności i/lub brak stosownych zabezpieczeń mają trudności z pozyskaniem kapitału z tradycyjnych źródeł (kredyty lub pożyczki bankowe).

Pożyczka będzie mogła być udzielona na uruchomienie działalności przedsiębiorstwa rozumiane jako wprowadzenie innowacyjnego produktu do sprzedaży lub na rozwinięcie działalności przedsiębiorstwa – w przypadku gdy produkt jest już sprzedawany, ale nie dłużej niż 24 miesiące. Aby skorzystać z tej formy pomocy, przedsiębiorca będzie musiał dostosować się do poniższych wymagań:

- przedsięwzięcie zakłada wejście inwestora kapitałowego (anioła biznesu, funduszu typu venture capital),

- biznesplan wykazuje rentowność przedsięwzięcia,