Osoby z orzeczonym stopniem niepełnosprawności mają znaczne trudności w znalezieniu posady. Tymczasem wydanie tego dokumentu nie musi kolidować z możliwością wykonywania powierzonej pracy na najwyższym poziomie, w sposób nie odbiegający od pracy osób cieszących się pełnym zdrowiem.
Stopnie niepełnosprawności określa ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., dalej ustawa o rehabilitacji).
Pojęcia nietożsame
Ustawodawca dopuszcza, że osoby o umiarkowanym, a nawet znacznym stopniu niepełnosprawności mogą podjąć pracę, choć oczywiście nie każdą. Jest to możliwe nie tylko u pracodawcy mającego status zakładu pracy chronionej, ale i u zwykłych pracodawców. Warunek – ci ostatni muszą przystosować stanowiska pracy do potrzeb niepełnosprawnego lub zatrudnić go w formie telepracy.
Pojęcie niezdolności do pracy ma charakter węższy i wskazuje je ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 1440 ze zm.). Zgodnie z art. 12 ust. 1 niezdolną do pracy w rozumieniu tej ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Przy ocenie stopnia i okresu niezdolności do pracy oraz rokowania do odzyskania zdolności uwzględnia się:
W konsekwencji należy uznać, że nie można utożsamiać pojęć prawnych „niezdolność do pracy" oraz „niepełnosprawność", skoro każde z nich ma odmienną definicję legalną. Orzekanie w sprawie ustalenia stopnia „niezdolności do pracy" oraz „niepełnosprawności" należą do innych organów i stanowić mają konieczną przesłankę prawną do ustalenia prawa do korzystania z różnych świadczeń lub uprawnień. Definicję prawną pojęcia „niepełnosprawności" ujęto szerzej niż „niezdolności do pracy". W konsekwencji każda osoba, która uzyskała orzeczenie „o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy", jest uznawana równocześnie za „osobę niepełnosprawną". Jednak nie każda „niepełnosprawna" staje się automatycznie „osobą niezdolną do pracy".