Odliczenie VAT od nabycia nieruchomości przechodzi na nabywcę firmy

Komentarz eksperta

Rafał Zajączkowski, doradca podatkowy, menedżer w Dziale Doradztwa Podatkowego firmy Deloitte (biuro w Warszawie)

Komentowane wyroki zasługują na uwagę z kilku powodów.

Po pierwsze, rozstrzygnięcie WSA jest zgodne z konstrukcją podatku VAT. W analizowanej sprawie mamy do czynienia z dwoma transakcjami. Pierwotny właściciel nieruchomości ponosił nakłady z nią związane, w stosunku do których miał prawo do odliczenia podatku naliczonego. Następnie nieruchomość, jako część przedsiębiorstwa, została wniesiona aportem do innego przedsiębiorcy (transakcja niepodlegająca VAT). Organy skarbowe uznały, że nowy właściciel chcąc sprzedać nieruchomość, powinien potraktować transakcję sprzedaży jako zwolnioną z VAT ze względu na brak prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z tą nieruchomością. Ponieważ była to nieruchomość komercyjna, wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, stanowisko organów prowadziło do ewidentnego naruszenia podstawowych zasad opodatkowania: neutralności oraz powszechności opodatkowania. Choćby z tego powodu, jak słusznie uczynił WSA, powinno być odrzucone.

Po drugie, analizując odpowiednie przepisy ustawy o VAT w powiązaniu z art. 19 dyrektywy 2006/112/WE, jedynie wykładnia polskich regulacji przyjęta przez spółkę i potwierdzona przez WSA pozwala na konkluzję, że polski ustawodawca nie naruszył regulacji prawa wspólnotowego. Niestety, sposób uregulowania sukcesji na gruncie polskiej ustawy o VAT jest daleki od ideału. Prowadzi to czasami do długotrwałych sporów z organami skarbowymi, które nie zawsze są skłonne do interpretacji przepisów o VAT z uwzględnieniem regulacji wspólnotowych. Nie sprzyja to pewności stosowania prawa ani nie ułatwia prowadzenia działalności gospodarczej. Optymistyczne jest, że WSA uwzględnił nie tylko regulacje prawa krajowego, ale ocenił je w zgodzie z regulacjami wspólnotowymi. Uzasadnione wydaje się oczekiwanie, że organy skarbowe również zaczną uwzględniać w swoich decyzjach normy prawa wspólnotowego.

Jest to tym bardziej pożądane w sytuacjach, w których, jak w przypadku art. 19 dyrektywy 2006/112/WE, prawo wspólnotowe nie zostało wdrożone do polskiego sytemu prawa w sposób idealny. Oceniając określone zdarzenie gospodarcze, organy podatkowe powinny mieć na uwadze jego kontekst.

Nie mogą ograniczać się jedynie do wykładni niektórych przepisów, a powinny pamiętać o zasadach konstrukcyjnych podatku VAT.