SN rozstrzygnął spór między ZUS a jego dłużnikiem - przedsiębiorcą, który w latach 1999–2004 r. nie opłacił należnych składek. W 2014 r. na jego majątku została ustanowiona hipoteka przymusowa na kwotę 123 tys. zł.
Sąd I instancji stwierdził, że ściągalność tych składek uległa przedawnieniu, pomimo nałożenia na jego nieruchomości hipoteki przymusowej. Powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. (sygn. SK 40/12), w którym TK orzekł, że art. 70 § 6 ordynacji podatkowej (w brzmieniu od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r.), przewidujący zawieszenie przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, jest niezgodny z ochroną prawa własności zapisaną w art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Sąd uznał, że art. 24 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidujący taki sam mechanizm dla składek również należy ocenić jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.
Ostatecznie sprawa trafiła do Sądu Najwyższego, który stanął on po stronie ZUS. SN zauważył, że w innym wyroku, z 20 maja 2020 r. (sygn. P 2/18), TK orzekł, że art. 24 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie, w jakim wyłącza przedawnienie składek na ubezpieczenia społeczne zabezpieczonych hipoteką, jest zgodny z konstytucją.
- O ile podatki są nieekwiwalentne, o tyle składki na ubezpieczenia społeczne są daniną publiczną o charakterze ubezpieczeniowym i ekwiwalentnym oraz podlegają szczególnej ochronie - podkreślił SN.
Sygnatura akt: III USKP 110/21
