Kiedy związki zawodowe nie mogą się uchylać od odpowiedzialności za sprawy ważne dla załogi

Związki nie mogą się uchylić od wymogów dotyczących m.in. uzgadniania wspólnych stanowisk w sprawach ważnych dla załogi

Na mocy art. 25

1

ust. 2 ustawy o z.z. zakładowa organizacja związkowa musi przedstawiać co kwartał – według stanu na ostatni jego dzień – do 10. dnia miesiąca następującego po tym kwartale pracodawcy bądź dowódcy jednostki, informację o łącznej liczbie członków tej organizacji, w tym liczbie pracowników, wykonawców i funkcjonariuszy. Nie musi to być lista imienna, wystarczy przedstawić konkretną liczbę. Co jednak będzie, jeśli wiedza o liczbie członków związku będzie potrzebna przełożonemu, zanim upłynie pierwszy kwartał istnienia tego związku?

W ocenie SN ustawa o związkach zawodowych nie nakłada na zoz obowiązku informowania pracodawcy o stanie liczbowym jej członków (pracowników) w okresie między dniem powstania zoz a końcem kwartału, w którym organizacja powstała (wyrok z 2 marca 2012 r., I PK 120/11). Stąd pracodawcy nie powinno interesować, ilu członków ma legalnie założona organizacja, zanim nie minie pierwszy kwartał od jej powstania.

Problem jest o tyle istotny, że liczba członków ma znaczenie dla ustalenia, czy dany związek ma uprawnienia zakładowej organizacji związkowej. Z tym statusem wiąże się natomiast np. możliwość wskazania pracodawcy osób podlegających szczególnej ochronie przed zwolnieniem, jak i korzystanie z innych uprawnień przypisanych zakładowym organizacjom związkowym.

Przykład

Pan Janusz został przewodniczącym nowo powstałego związku zawodowego we wrześniu 2012 r.

Zgłoszono to pracodawcy, który w październiku tego samego roku wręczył panu Januszowi wypowiedzenie, informując równocześnie, że nie dostał informacji o liczbie członków związku, a więc nie ma podstaw, aby przyjąć, że ma ona status zakładowej organizacji związkowej.

W tym wypadku szef pospieszył się, bo w tamtym okresie związek nie był zobligowany do udzielania takich informacji.

Jednym z obowiązków pracodawcy związanych z obecnością w jego firmie organizacji związkowych jest konieczność konsultowania z nimi niektórych poczynań, np. ustalanie regulaminu wynagradzania, pracy czy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.