Duża firma pożegna chronionego, mała nie

Art. 186[sup]7[/sup] [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=B5E347C50E4D2860978BAD3D891C7A48?n=1&id=76037&wid=337521]kodeksu pracy[/link] umożliwia pracownikom uprawnionym do urlopu wychowawczego złożenie pracodawcy pisemnego wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy maksymalnie do połowy pełnego etatu.

Pozwala to zrobić w okresie, w którym mogliby korzystać z takiego urlopu, i zobowiązuje pracodawcę do uwzględnienia wniosku.

[srodtytul]12 miesięcy niepełnych gwarancji[/srodtytul]

Złożenie takiego wniosku zapewnia, choć nie wszystkim pracownikom, ochronę trwałości stosunku pracy. Uruchamia bowiem zakaz wypowiadania i rozwiązywania umowy o pracę przez okres 12 miesięcy (liczony od dnia złożenia wniosku do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy).

Zakaz ten nie jest jednak bezwzględny. Wyjątki przewiduje art. 186[sup]8[/sup] k.p. i przepisy szczególne.

Na podstawie art. 186[sup]8[/sup] k.p. pracodawcy wolno rozstać się z takim pracownikiem w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji a także w trybie dyscyplinarnym.

Może też sięgnąć do [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=1BC1F829AB3107182C4D25B45147850A?id=169524]ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.[/link]; dalej ustawa o zwolnieniach grupowych). Daje ona prawo do rozwiązywania angaży takich zatrudnionych w ramach grupowych bądź indywidualnych zwolnień.

Potwierdza to uchwała z 15 lutego 2006 r. (II PZP 13/05), w której Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o zwolnieniach grupowych może stanowić podstawę rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem w okresie urlopu wychowawczego, także w sytuacjach gdy nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 186[sup]1[/sup] § 1 zdaniu drugim k.p.

[srodtytul]Tylko dla większych[/srodtytul]

Ochrona zatrudnienia pracownika, który złożył wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy, paradoksalnie uzależniona jest zatem od wielkości zatrudniającego go pracodawcy.

Ustawę o zwolnieniach grupowych stosują bowiem te zakłady pracy, które zatrudniają co najmniej 20 osób na etatach i dokonują rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (np. likwidacja stanowiska pracy), jeżeli w okresie 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej:

- 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,

- 10 proc. pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, ale mniej niż 300 pracowników,

- 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników, oraz

- 5 pracowników, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje na podstawie porozumienia z inicjatywy pracodawcy z jednej lub kilku przyczyn niezwiązanych z osobą pracownika.

Jeżeli liczba osób zwalnianych jest mniejsza a przyczyny rozwiązania stosunku pracy są wyłącznie po stronie firmy, ma miejsce tzw. zwolnienie indywidualne, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o zwolnieniach grupowych.

Do zwolnienia pracownika, który złożył wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy, dochodzi zazwyczaj po uwzględnieniu przez pracodawcę tego wniosku. Następnie szef wręcza wypowiedzenie z wyłącznych przyczyn jego dotyczących.

[srodtytul]Nierówne prawa[/srodtytul]

Zatem pracownik firmy, która zatrudnia co najmniej 20 osób, narażony jest na ryzyko utraty pracy w związku ze złożeniem wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy. A ten z mniejszej – już nie.

Taką dysproporcję w zakresie ochrony trwałości stosunku pracy należy potraktować jako niedopuszczalną i naruszającą podstawową zasadę prawa pracy, jaką jest zakaz dyskryminacji pracownika z jakiekolwiek powodu.

Dlatego należałoby ujednolić sytuację prawną pracowników przez zapewnienie im takiej samej ochrony, z jakiej korzystają pracownicy u pracodawców zatrudniających mniej niż 20 pracowników, np. przez rozszerzenie katalogu osób korzystających z ochrony trwałości stosunku pracy, który został przewidziany w art. 5 ust. 52 ustawy o zwolnieniach grupowych.

[ramka][b]Trudna identyfikacja[/b]