Związki zawodowe w przejmowanym zakładzie pracy

[b]Proszę o wyjaśnienie, czy po sprzedaży całości zakładu pracy tj. gruntów, budynków, wyposażenia i maszyn i wykreśleniu tego zakładu z rejestru KRS, dalsza działalność związku zawodowego u nowego właściciela może być kontynuowana bez konieczności jego likwidacji, wykreślenia z rejestru KRS i zakładania związku od nowa, w sytuacji, gdy wszyscy pracownicy w tym będący członkami tego związku zawodowego przeszli do nowego właściciela (pracodawcy) zgodnie z art. 23[sup]1[/sup] kodeksu pracy i wykonują pracę na tych samych nie zmienionych stanowiskach pracy?

Czy i jak wiążą nowego pracodawcę postanowienia układu zbiorowego pracy obowiązującego w przejmowanym zakładzie?[/b]

Zgodnie z [b]uchwałą siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 1996 r. (I PZP 38/95) [/b]związek zawodowy działający w zakładzie pracy nie ma obowiązku zmiany swojej struktury organizacyjnej w przypadku przekształceń zakładu pracy. Jednakże zakładową organizacją związkową w rozumieniu prawa jest tylko jednostka organizacyjna spełniająca warunek obejmowania zakresem swojego działania cały zakład pracy.

Art. 17 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=162202]ustawy o związkach zawodowych[/link] określa w sposób enumeratywny przypadki, w których sąd dokonuje skreślenia związku zawodowego z rejestru. Jakakolwiek rozszerzająca wykładnia tego przepisu jest niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy związkowej, istniejący związek zawodowy może zostać wykreślony z rejestru na skutek takiego przekształcenia organizacyjno-prawnego zakładu pracy, które uniemożliwi dalsze prowadzenie działalności przez związek. Przepis nie precyzuje rodzaju i istotności tych przekształceń. W takim wypadku należy zbadać, czy np. połączenie, podział czy inny rodzaj przekształcenia obiektywnie uniemożliwia kontynuowanie działalności przez związek.

W opisywanej przez czytelnika sytuacji nie mamy do czynienia z obiektywnymi przesłankami uniemożliwiającymi dalsze funkcjonowanie związku zawodowego w przejmowanym zakładzie pracy.

[b]Jeżeli przejmowane przedsiębiorstwo (zakład lub jego część) zachowuje swoją tożsamość, to zarówno status jak i funkcja organizacji związkowej, której dotyczy przejęcie, zostaje zachowana na takich samych zasadach i warunkach, jakie istniały przed przejęciem.[/b]

Dodatkowo przemawia za tym fakt, że wszyscy pracownicy-związkowcy w trybie art. 23[sup]1[/sup] [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=3805C31C3E8CA8CD90ABC180076F9E82?id=76037]kodeksu pracy[/link] stali się z mocy prawa pracownikami przejmującego zakład pracy (zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy związkowej, przesłanką uzasadniającą wykreślenie związku zawodowego z rejestru jest liczba członków związku utrzymująca się poniżej 10 przez okres dłuższy niż 3 miesiące).

Należy pamiętać, że istnienie okoliczności uzasadniającej wykreślenie związku zawodowego z rejestru stwierdza sąd rejestrowy z urzędu albo na wniosek związku zawodowego (art. 17 ust. 2 ustawy związkowej). Poza związkiem zawodowym żaden inny podmiot (np. pracodawca) nie ma uprawnienia do występowania z takim wnioskiem.

W razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on, z mocy prawa, niejako automatycznie, stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z wyjątkiem stosunków pracy nawiązanych na innej podstawie niż umowa o pracę (art. 23[sup]1[/sup] kodeksu pracy).

Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku układów zbiorowych pracy i funkcjonowania organizacji związkowych w przejmowanym zakładzie pracy. Tutaj bowiem [b]nowy pracodawca nie wstępuje w prawa strony, nie staje się stroną układu[/b]. Układ zbiorowy pracy (zakładowa umowa zbiorowa) nie wiąże zatem pracodawcy, który przejął pracowników na zasadach określonych w art. 23[sup]1[/sup] k.p., chyba że zawarty został przez stronę reprezentującą także pracodawcę przejmującego pracowników.