Umowa na czas określony nie pozbawia uprawnień

Tak wynika z [b]wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 lipca 2010 r. (P 4/10)[/b], który stwierdził niekonstytucyjność przepisów [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=B1694D3424ECC12A7E1C9809FC355402?id=76037]kodeksu pracy[/link] ograniczających roszczenia chronionych związkowców zatrudnionych na czas określony, którzy zostali wyrzuceni z pracy.

Jak wynika z danych prowadzonego przez NSZZ "Solidarność" monitoringu łamania praw związkowych, klasyczną reakcją pracodawcy na pojawienie się w firmie związku zawodowego jest usunięcie tych, którzy czynnie postanowili walczyć o ochronę praw pracowniczych.

Właśnie przypadek Michała Sz., zwolnionego działacza związkowego, był pretekstem do wystąpienia do TK z pytaniem prawnym dotyczącym ochrony stosunku pracy chronionych działaczy zatrudnionych na czas określony.

[srodtytul]Działacz na bruk[/srodtytul]

Michał Sz. był zatrudniony na czas określony wynoszący pięć lat. W jego firmie 11 września 2009 r. założono związek. Trzy dni później została podjęta uchwała o objęciu komisji zakładowej ochroną, a 15 września pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia.

Związkowiec wniósł pozew o uznanie go za bezskuteczne lub w razie rozpoznania sprawy po okresie wypowiedzenia o przywrócenie do pracy i zasądzenie wynagrodzenia.

Tymczasem art. 50 § 3 regulujący roszczenia przysługujące pracownikowi pod ochroną w razie niezgodnego z prawem wypowiedzenia nie przewidział takiego roszczenia dla umowy na czas określony.

[srodtytul]Prawo powrotu[/srodtytul]

Sąd badający sprawę miał wątpliwość, czy przepisy zapewniają przewidzianą w Konstytucji RP wolność zrzeszania się w związkach zawodowych i odzwierciedlają zasadę sprawiedliwości społecznej w stosunku do osób będących pod ochroną przewidzianą w art. 32 ust. 1 i ust. 8 ustawy o związkach zawodowych.

Zdaniem sądu działacz związkowy powinien mieć prawo zgłoszenia – oprócz żądania odszkodowania (jak to przewiduje art. 50 § 3 k.p.) – alternatywnie żądania przywrócenia do pracy (przysługuje ono zatrudnionemu na czas nieokreślony). Bo jego zdaniem w przeciwnym razie traci sens ochrona trwałości pracy działacza związkowego.

Trybunał podzielił wątpliwości sądu. Podkreślił, że ochrona trwałości stosunku pracy, poprzez przywrócenie do pracy, umożliwia prowadzenie działalności związkowej, a w konsekwencji realizację prawa do zrzeszania się w związki zawodowe.