Reprezentanci załóg nieuzwiązkowionych też mają swoje uprawnienia

O ich udziale przy określonych decyzjach stanowi zarówno kodeks pracy, jak i inne przepisy dotyczące relacji między pracodawcą a pracownikami.

W kodeksie pracy współdziałanie pracodawcy i przedstawicieli załogi przewidują:

- art. 9

1

§ 1 k.p. – dotyczy porozumienia o zawieszeniu stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy, jeżeli pracodawca nie jest objęty działaniem organizacji związkowej,

- art. 23

1a

§ 1 k.p. – dotyczy porozumienia o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z umów o pracę zawartych z tymi pracownikami w zakresie i przez czas ustalony w porozumieniu,

- art. 151

7

§ 4 k.p. – dotyczy ustalenia przez pracodawcę wykazu prac szczególnie niebezpiecznych albo związanych z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym, przy których wykonywaniu czas pracy pracownika pracującego w nocy nie może przekraczać ośmiu godzin na dobę, z przedstawicielami pracowników wybranymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy,

- art. 237

11a

§ 1 k.p. – nakazuje pracodawcy konsultowanie z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkich działań związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy,

- art. 237

12

§ 1 k.p. – zobowiązuje pracodawcę zatrudniającego więcej niż 250 pracowników do powołania komisji bezpieczeństwa i higieny pracy, w której skład wchodzić będą w równej liczbie przedstawiciele pracodawcy i pracowników,

- art. 145 k.p., zgodnie z którym stanowiska, gdzie czas pracy ulega skróceniu na okres trwania warunków szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia, ustala pracodawca po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami.

O uzgadnianiu niektórych spaw z przedstawicielami pracowników mówią też:

- art. 10 ustawy z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji – stanowi, że skład i zasady powoływania oraz tryb działania komisji wyborczej, która ma przeprowadzić wybory członków rady pracowników u pracodawców, u których nie działają organizacje związkowe, określa regulamin ustalony przez pracodawcę i uzgodniony z pracownikami wyłonionymi w trybie przyjętym u tego pracodawcy (DzU nr 79, poz. 550);

- art. 6 ust. 2 ustawy z 5 kwietnia 2002 r. o europejskich radach zakładowych (DzU nr 62, poz. 556 ze zm.) – „rozpoczęcie negocjacji w sprawie zawarcia porozumienia, o którym mowa w ust. 1, następuje z inicjatywy zarządu centralnego albo na pisemny wniosek co najmniej 100 pracowników lub przedstawicieli reprezentujących taką liczbę pracowników (…)”;

- art. 11 ustawy z 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (DzU nr 118, poz. 561 ze zm.) – stanowi, że w spółce powstałej w wyniku komercjalizacji działa rada nadzorcza. Liczbę jej członków określa statut, z tym że pierwsza rada nadzorcza liczy pięć osób, w tym dwóch przedstawicieli pracowników. Tryb wyboru członków rady przez pracowników albo pracowników i rolników lub rybaków określa statut spółki albo regulaminy uchwalone w sposób określony w statucie. Członkowie rad nadzorczych będący przedstawicielami pracowników albo pracowników i rolników lub rybaków wybierani są w wyborach bezpośrednich i tajnych, przy zachowaniu zasady powszechności. Przedstawicieli pracowników do pierwszej rady nadzorczej wybiera ogólne zebranie pracowników (delegatów);