Według propozycji Strategii Rozwoju Rynku Kapitałowego, niepodważanych jak na razie przez inicjatorów prac nad stworzeniem sądu rynku kapitałowego, sąd ten miałby być powołany do rozstrzygania zarówno spraw z zakresu prawa prywatnego, jak i publicznego, a zatem jego właściwość miałaby obejmować nie tylko sprawy cywilne, ale także postępowanie w sprawach przestępstw na rynku kapitałowym oraz weryfikację decyzji administracyjnych Komisji Nadzoru Finansowego.
Czytaj także: Spór firmy w sądzie - jak się przygotować
Ta, nieco na razie mglista koncepcja sądu rynku kapitałowego, prowokuje do postawienia kilku istotnych pytań.
W jakich ramach
Po pierwsze, jaki miałby być charakter instytucjonalny sądu rynku kapitałowego? Padają w tym zakresie porównania do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK). Sąd ten, mimo sugestywnej nazwy, formalnie stanowi XVII Wydział Sądu Okręgowego w Warszawie. Tymczasem, sąd rynku kapitałowego miałby, jak się wydaje, obejmować trzy wydziały – karny, cywilny i administracyjny (choć ten ostatni budzi kolejne wątpliwości, o których za chwilę). Konstytucyjnie sądy w Polsce dzielą się na sądy powszechne, administracyjne, wojskowe i funkcjonujący poza tą strukturą Sąd Najwyższy. SOKiK, istniejąc w organizacyjnych ramach sądu powszechnego, nie powoduje żadnego zamieszania instytucjonalnego. Stworzenie odrębnego wyspecjalizowanego sądu ds. rynku kapitałowego wiąże się z koniecznością ustawowego uznania go za szczególny typ sądu powszechnego i ustalenie sądu właściwego do rozpoznawania apelacji i zażaleń na jego orzeczenia.
Kwestia weryfikowania decyzji
Po drugie, porównanie do SOKiK prowokuje również do zastanowienia nad kompetencją sądu rynku kapitałowego do weryfikowania decyzji KNF. SOKiK rozpoznaje odwołania od decyzji wydawanych przez prezesów urzędów centralnych, takich jak Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), w tzw. procedurze hybrydowej. Formalnie, decyzja organu administracji jest jedynie warunkiem dopuszczalności drogi sądowej, a wniesione odwołanie powoduje, że sprawa toczy się od początku jako sprawa cywilna przed sądem powszechnym. Postępowanie administracyjne przybiera zatem postać mocno sformalizowanego postępowania przygotowawczego do właściwego postępowania przed sądem powszechnym.