Podatnik nabywa prawo do odliczenia VAT naliczonego w momencie powstania obowiązku podatkowego i otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować, musi mieć status czynnego podatnika VAT. W myśl art. 96 ust. 1 ustawy o VAT podmioty prowadzące samodzielną działalność gospodarczą są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 ustawy złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne. Na podstawie art. 5 ww. ustawy opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, import i eksport towarów.