Emerytury: okresy pracy potwierdzą zeznania przynajmniej dwóch świadków

Artykuł 125 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm., dalej ustawa emerytalna) zobowiązują szefów do:

- współdziałania z pracownikiem w gromadzeniu dokumentacji niezbędnej do przyznania świadczenia,

- wydawania pracownikowi lub ZUS zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń i ich wysokości.

Z kolei rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (DzU nr 237 poz. 1412, dalej rozporządzenie) określa m.in.:

- rodzaje dowodów uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, które należy dołączyć do wniosku w sprawie przyznania świadczeń,

- rodzaje dowodów uzasadniających prawo do świadczeń lub ich wysokość, gdy konto ubezpieczonego nie zawiera tych danych,

- zakres danych, które można udowodnić zeznaniami świadków lub oświadczeniami ubezpieczonych, ze wskazaniem ich formy.

Zgodnie z rozporządzeniem dowodem potwierdzającym okresy zatrudnienia na mocy umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności:

- legitymacja ubezpieczeniowa,

- legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia.

Dokumenty o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za okres od 1 stycznia 1999 r. do dnia złożenia wniosku o świadczenie nie są wymagane. A to dlatego, że od 1 stycznia 1999 r. każdy ubezpieczony ma indywidualne konto w ZUS. Dokumenty te nie są też wymagane, jeżeli złożone zostały po to, aby ustalić kapitał początkowy albo prawo do innego świadczenia.

Archiwa i prywatni przechowawcy

Przy dokumentowaniu zatrudnienia innym osobom niż własnym pracownikom archiwa i inne jednostki przechowujące dokumentację osobowo-płacową zlikwidowanych zakładów pracy mają prawo wydawać na jej podstawie odpisy, wyciągi, kopie przechowywanych dokumentów, a także zaświadczenia, uwierzytelnione i podpisane przez kierujących takim archiwum.

Treść takiego zaświadczenia powinna uwzględniać żądania osoby ubiegającej się o taki dokument. Jednak do jego wydania archiwum nie może wykorzystywać opracowanego przez ZUS druku o symbolu Rp-7.

Jest on zastrzeżony wyłącznie dla pracodawców. Dlatego do potwierdzenia okresów zatrudnienia do celów emerytalno-rentowych wystarczą wydane przez archiwa i inne jednostki przechowujące dokumentację osobowo-płacową zlikwidowanych zakładów uwierzytelnione kserokopie:

- świadectw pracy,

- umów o pracę itp. lub

- sporządzone i podpisane przez uprawnioną osobę na podstawie posiadanej dokumentacji wypisy lub zaświadczenia, których treść powinna uwzględniać żądania osoby zainteresowanej zaświadczeniem na dowolnie ustalonym wzorze.

Archiwa i prywatni przechowawcy nie mogą natomiast wydawać zaświadczeń o zarobkach na druku ZUS Rp7, gdyż nie są do tego uprawnione.

Inne dowody

Dla wymienionych poniżej okresów dowodami są odpowiednio następujące dokumenty:

- przerwy w pracy spowodowane koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub osobą uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego – orzeczenie komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, uprawniające do przyznania zwiększonego zasiłku rodzinnego na dziecko lub dodatku pielęgnacyjnego oraz oświadczenie zainteresowanego,

- okres nauki w szkole ponadpodstawowej i studiów doktoranckich – zaświadczenie właściwych organów administracji szkolnej,

- okresy służby wojskowej, pobytu w niewoli lub w obozach dla internowanych żołnierzy – książeczka wojskowa lub zaświadczenie właściwych organów,

- wykonywanie pracy przymusowej od 1 września 1939 r. – wszelkie dokumenty stwierdzające fakt wykonywania takiej pracy,

- okres pozostawania bez pracy – zaświadczenia organów właściwych do spraw zatrudnienia (pośrednictwa pracy), a także inne dowody, z których w sposób niewątpliwy wynika fakt i okres pozostawania bez pracy,

- okres pracy nakładczej - zaświadczenie uspołecznionego zakładu pracy, stwierdzające okresy pracy, uzasadniające obowiązek ubezpieczenia albo wykaz zarobków,

- zaokrętowanie marynarzy polskich w charakterze członków załogi na statku bandery własnej lub koalicyjnej, przeznaczonym do działań wojennych w okresie wojny 1939–1945 r. – zaświadczenie właściwych organów wojskowych.

Zaświadczenie wystawione przez urząd pracy dowodzi okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych czy okresy udokumentowanej niezdolności do pracy, za które z funduszu pracy zostały wypłacone: zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki szkoleniowe lub stypendia.

Z Ministerstwa Sprawiedliwości

Zaświadczenie właściwego organu resortu sprawiedliwości jest środkiem dowodowym stwierdzającym okresy:

- pracy wykonywanej – w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego pracownika w danym zawodzie – w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu za wykroczenie oraz w czasie tymczasowego aresztowania,

- pobytu w więzieniu z przyczyn politycznych na obszarze państwa polskiego lub Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich,

- niesłusznego pozbawienia wolności.

Okres pobytu w więzieniu z przyczyn politycznych w ZSRR można udowodnić wszelkimi dokumentami na piśmie lub zeznaniami świadków.