Podstawę wymiaru nie zawsze waloryzujemy

- Pracownikowi od 8 listopada 2010 r. wystawiałam NUN w związku z tym, że 7 listopada skończył mu się okres 182 dni zasiłkowych, a nie miał decyzji z ZUS w sprawie renty lub świadczenia rehabilitacyjnego. 27 stycznia br. dostaliśmy decyzję o przyznanym świadczeniu rehabilitacyjnym od 8 listopada 2010 r. Jak powinnam wyrównać podstawę wymiaru świadczenia? Czy 90 proc. podstawy powinnam naliczyć z podstawy zasiłku chorobowego pobieranego do 7 listopada 2010 r.?

– pyta czytelniczka.

W opisanym przypadku podstawa wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego nie podlega waloryzacji. Oznacza to, że pozostaje taka sama jak w okresie trwania okresu zasiłkowego.

Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z określonych ustawowo przyczyn traktowanych na równi z chorobą, np. leczenia odwykowego, poddania się badaniom przez kandydatów na dawców komórek czy narządów.

Jednak nie należy się w nieskończoność. Podstawowy okres zasiłkowy (maksymalny okres, przez jaki można pobierać zasiłek) wynosi 182 dni.

Dłuższy, bo trwający 270 dni okres zasiłkowy, dotyczy chorych na gruźlicę oraz w czasie ciąży (art. 8 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, DzU z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm., dalej ustawa zasiłkowa).

W razie gdy choroba się przedłuża ponad okres zasiłkowy a pracownik nadal nie może wykonywać pracy, pozostaje jeszcze świadczenie rehabilitacyjne. Przysługuje ono wtedy, gdy dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy (art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej), o czym orzeka lekarz orzecznik ZUS.

Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do odzyskania zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy, i pod warunkiem że osoba nie ma uprawnień do:

- emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,

- zasiłku dla bezrobotnych,

- zasiłku przedemerytalnego,

- świadczenia przedemerytalnego,

- nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz  urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na postawie odrębnych przepisów.

Świadczenie rehabilitacyjne wynosi:

- 90 proc. podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych trzech miesięcy (90 dni),

- 75 proc. tej podstawy za pozostały okres,

- 100 proc. tej podstawy, jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży.

Z tego wynika, że podstawą wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego jest podstawa wymiaru wyznaczona dla wcześniej pobieranego zasiłku chorobowego, z tym że podlega waloryzacji według zasad określonych w art. 19 ust. 2 ustawy zasiłkowej, od pierwszego dnia okresu, na który świadczenie zostało przyznane.

Waloryzacja polega na podwyższeniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego o odpowiedni wskaźnik obowiązujący w kwartale, w którym przypada pierwszy dzień okresu świadczenia rehabilitacyjnego.

Jeżeli więc pierwszy dzień świadczenia rehabilitacyjnego, przyznanego po wyczerpaniu okresu 182 dni zasiłkowych, przypadł w IV kwartale danego roku, to podstawa wymiaru tego świadczenia zostaje podwyższona o procent wzrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale tego roku w stosunku do IV kwartału ubiegłego roku kalendarzowego (art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy zasiłkowej).

Ale uwaga! Jeżeli ten wskaźnik ogłoszony przez prezesa ZUS w Monitorze Polskim nie przekracza 100 proc., podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przyjmowana do obliczenia świadczenia rehabilitacyjnego nie podlega waloryzacji. Tak właśnie będzie w przypadku czytelniczki. Świadczenie rehabilitacyjne zostało bowiem przyznane na okres od 8 listopada 2010 r., czyli pierwszy dzień tego świadczenia przypadł w IV kwartale 2010 r. Wskaźnik wynosił wówczas 98,6proc.

Tak więc waloryzacji nie przeprowadzamy, bo przeciętne miesięczne wynagrodzenie w II kwartale 2010 r. nie wzrosło w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału 2009 r. Wysokość świadczenia ustalamy więc od podstawy wymiaru zasiłku chorobowego poprzednio pobieranego.

Gdyby pierwszy dzień świadczenia wypadł np. w III kwartale 2010 r., kiedy to wskaźnik wynosił 106,5 proc., podstawa byłaby waloryzowana. Przyjmując przykładową podstawę wymiaru zasiłku chorobowego w wysokości 3287,50 zł, po waloryzacji podstawa świadczenia rehabilitacyjnego podskoczyłaby do 3501,19 zł (3287,50 zł x 106,5 proc.).

Warto jeszcze zwrócić uwagę na jedną sytuację w zakresie waloryzacji. Jak bowiem wiadomo, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego dla pełnoetatowców nie może być niższa

od kwoty minimalnego wynagrodzenia pomniejszonego o 13,71 proc. Gdyby faktyczna podstawa u konkretnego pracownika okazała się niższa od progu minimalnego, wówczas przyjmujemy jako podstawę zasiłku to minimum po odliczeniu 13,71 proc.

W takim wypadku waloryzacji podlega ta faktyczna podstawa zasiłku, ustalona z zarobków pracownika. Zwaloryzowana kwota nie może być niższa od stawki minimalnego wynagrodzenia pomniejszonego o 13,71 proc.