Wynagrodzenie chorobowe za pięć dni września otrzymał w wysokości 239,90 zł, co wynikało z rachunków:
> wynagrodzenia wchodzące do podstawy za okresy
- wrzesień 2006 r. - czerwiec 2007 r. (2200 zł – 18,71 proc.) x 10 miesięcy = 17 883,80 zł
- lipiec i sierpień 2007 r. (2200 zł – 15,71 proc.) x 2 miesiące = 3708,76 zł
Razem 21 592,56 zł
> podstawa wymiaru, czyli przeciętne miesięczne wynagrodzenie za 12 miesięcy (21 592,56 zł : 12 miesięcy) = 1799,38 zł
> wynagrodzenie chorobowe za pięć dni września 2007 r. 1799,38 zł : 30 = 59,98 zł; 59,98 zł x 80 proc. = 47,98 zł; 47,98 zł x 5 dni = 239,90 zł
W okresie wziętym do tej podstawy wymiaru otrzymał premie:
- za wrzesień 2006 r. 598 zł, a po pomniejszeniu o 18,71 proc. - 486,11 zł
- za grudzień 2006 r. 685 zł, a po pomniejszeniu o 18,71 proc. - 556,84 zł
- za marzec 2007 r. 720 zł, a po pomniejszeniu o 18,71 proc. - 585,29 zł
- za czerwiec 2007 r. 670 zł, a po pomniejszeniu o 18,71 proc. - 544,64 zł
Razem dało to 2172,88 zł
Poprawne obliczenia wyglądają tak:
> podstawa wymiaru (2172,88 zł : 12 miesięcy) = 181,07 zł; 181,07 zł + 1799,38 zł = 1980,45 zł
> wynagrodzenie chorobowe za pięć dni września 1980,45 zł : 30 = 66,02 zł; 66,02 zł x 80 proc. = 52,82 zł; 52,82 zł x 5 dni = 264,10 zł
> wyrównanie 264,10 zł – 239,90 zł = 24,20 zł.[/ramka]
[ramka][b]Przykład 4[/b]
Pani Anna chorowała w kwietniu 2008 r. przez cztery dni. Na jej pobory składają się 2800 zł wynagrodzenia w stałej stawce miesięcznej oraz miesięczna prowizja uzależniona od wyników pracy. Za okresy kwiecień 2007 r. – marzec 2008 r. dostała prowizję odpowiednio w kwotach: 380 zł, 290 zł, 275 zł, 310 zł, 375 zł, 400 zł, 410 zł, 390 zł, 400 zł, 460 zł, 390 zł, 500 zł.
W lutym br. otrzymała 3000 zł nagrody rocznej. Szacując jej wysokość, szef zawsze bierze pod uwagę nieobecności zdrowotne zatrudnionego: chorującym częściej i dłużej daje mniej, a rzadziej i krócej - więcej. Zasada ta nie ma jednak potwierdzenia pisemnego. Wynagrodzenie chorobowe pani Ani zostało zatem ustalone błędnie, bo z pominięciem nagrody rocznej.
> wynagrodzenia wzięte do podstawy wymiaru za okresy
- kwiecień - czerwiec 2007 r. (2800 zł – 18,71 proc.) x 3 miesiące = 6828,36 zł; 6828,36 zł + [(380 zł + 290 zł + 275 zł) – 18,71 proc.] = 7596,56 zł
- lipiec - grudzień 2007 r. (2800 zł – 15,71 proc.) x 6 miesięcy = 14 160,72 zł; 14 160,72 zł + [(310 zł + 375 zł + 400 zł + 410 zł + 390 zł + 400 zł) – 15,71 proc.] = 16 086,75 zł
- styczeń - marzec 2008 r. (2800 zł – 13,71 proc.) x 3 miesiące = 7248,36 zł; 7248,36 zł + [(460 zł + 390 zł + 500 zł) – 13,71 proc.] = 8413,28 zł
Razem 32 096,59 zł
> podstawa wymiaru, czyli przeciętne miesięczne wynagrodzenie za 12 miesięcy 32 096,59 zł : 12 miesięcy = 2674,72 zł
> wynagrodzenie chorobowe za cztery dni kwietnia 2008 r. 2674,72 zł : 30 = 89,16 zł; 89,16 zł x 80 proc. = 71,33 zł; 71,33 zł x 4 dni = 285,32 zł
Chcąc uzyskać wyrównanie, kobieta złożyła pracodawcy wniosek. Jego wyliczenie wygląda następująco:
> podstawa wymiaru po wliczeniu nagrody rocznej 3000 zł – 13,71 proc. = 2588,70 zł; 2588,70 zł : 12 miesięcy = 215,73 zł; 215,73 zł + 2674,72 zł = 2890,45 zł
> wynagrodzenie chorobowe za cztery dni kwietnia 2008 r. 2890,45 zł : 30 = 96,35 zł; 96,35 zł x 80 proc. = 77,08 zł; 77,08 zł x 4 dni = 308,32 zł
> wyrównanie 308,32 zł – 285,32 zł = 23 zł.[/ramka]
[ramka][b]Niepłatnicy współpracują z zakładem[/b]
Gdy świadczenia chorobowe wypłaca zatrudnionym ZUS, powinnością pracodawcy jest złożenie tam na nowo wypełnionego druku ZUS Z-3, tzn. zawierającego pominięte składniki wynagrodzenia, które ZUS bierze pod uwagę licząc wysokość zasiłków. ZUS wyjaśnił, że zaświadczenie na druku ZUS Z-3 nie będzie jednak potrzebne, jeżeli w poprzednio złożonym formularzu ZUS Z-3 były wykazane te składniki wynagrodzenia i jednocześnie z posiadanych przez ZUS informacji jednoznacznie wynika, że składnik ten nie przysługiwał za okres pobierania zasiłku, którego podstawa wymiaru jest ponownie ustalana. [/ramka]
[srodtytul]JEDNORAZOWE I WEDŁUG UZNANIA[/srodtytul]
[b]Incydentalne i zależne od woli szefa korzyści dodajemy po prostu do pensji podwładnego za ten miesiąc, kiedy je przekazaliśmy. Dopiero potem pobory za rok przypadający przed chorobą dzielimy przez 12 [/b]
Często przyznajemy nagrody załodze z własnej inicjatywy i według uznania, oceniając indywidualnie pracowników. Chodzi o świadczenia uznaniowe, nieregularne i nieperiodyczne, czyli niepowiązane z żadnym okresem. Według ZUS ujmujemy je w podstawie wymiaru wynagrodzenia chorobowego i zasiłków w wysokości faktycznie wypłaconej, doliczając do wynagrodzenia za dany miesiąc.
[ramka][b]Co i kiedy pomijamy[/b]
Z podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego i zasiłków nadal wykluczamy składniki wynagrodzenia:
- które przysługują podwładnemu tylko do określonego terminu, za okres po tym terminie,
- których wypłaty zaprzestano na podstawie wewnętrznych przepisów płacowych,
- do jakich zatrudniony zachowuje prawo za okres pobierania świadczeń chorobowych; nie uwzględniamy ich w podstawie wymiaru świadczeń przysługujących w trakcie ubezpieczenia, a uwzględniamy w podstawie zasiłków, których wypłatę za okres po ustaniu zatrudnienia przejmuje ZUS.
Załóżmy, że pracownica otrzymywała od 1 stycznia do 30 czerwca 2008 r. dodatek pieniężny za sporządzanie miesięcznych raportów sprzedaży w zamian za chorą koleżankę. Zachorowała w sierpniu br. W podstawie wymiaru wynagrodzenia chorobowego ustalonej z okresu sierpień 2007 r. – lipiec 2008 r. nie uwzględniamy dodatku, bo w sierpniu kobieta już go nie dostawała. [/ramka]
[ramka][b]Przykład 5[/b]
Pan Marek chorował przez trzy dni marca 2008 r. Zarabia miesięcznie 3200 zł. Księgowa wyliczyła wynagrodzenie chorobowe następująco:
- wynagrodzenie wzięte do podstawy wymiaru za okresy
– marzec – czerwiec 2007 r. (3200 zł – 18,71 proc.) = 2601,28 zł; 2601,28 zł x 4 miesiące = 10 405,12 zł
– lipiec – grudzień 2007 r. (3200 zł – 15,71 proc.) = 2697,28 zł; 2697,28 zł x 6 miesięcy = 16 183,68 zł
– styczeń – luty 2008 r. (3200 zł – 13,71 proc.) = 2761,28 zł; 2761,28 zł x 2 miesiące = 5522,56 zł
- podstawa wymiaru [(10 405,12 zł + 16 138,68 zł + 5522,56 zł) : 12] = 2672,20 zł
- wynagrodzenie chorobowe za trzy dni marca (2672,20 zł : 30) = 89,07 zł; 89,07 zł x 80 proc. = 71,26 zł; 71,26 zł x 3 dni = 213,78 zł
Pracodawca nie wliczył dwóch nagród uznaniowych, które wypłacił panu Markowi we wrześniu 2007 r. (800 zł) i w lutym 2008 r. (600 zł).
Prawidłowe rachunki wyglądają następująco:
- wynagrodzenie wzięte do podstawy wymiaru za okresy
– marzec – czerwiec 2007 r. 10 405,12 zł
– lipiec – grudzień 2007 r. [(3200 zł – 15,71 proc.) x 5 miesięcy] + [(3200 zł + 800 zł) – 15,71 proc.] = 13 486,40 zł + 3371,60 zł = 16 858 zł
– styczeń i luty 2008 r. (3200 zł – 13,71 proc.) + (3800 zł – 13,71 proc.) = 2761,28 zł + 3279,02 zł = 6040,30 zł
- podstawa wymiaru (10 405,12 zł + 16 858 zł + 6040,30 zł) : 12 miesięcy = 2775,29 zł
- wynagrodzenie chorobowe za trzy dni marca (2775,29 zł : 30) = 92,51 zł; 92,51 zł x 80 proc. = 74,01 zł; 74,01 zł x 3 dni = 222,03 zł
- dopłata (222,03 zł – 213,78 zł) = 8,25 zł[/ramka]
[srodtytul]GRATYFIKACJE OBNIŻANE PROPORCJONALNIE WCHODZĄ DO PODSTAWY PO UZUPEŁNIENIU[/srodtytul]
[b]Jeśli stwierdzimy, że dany składnik wynagrodzenia zwiększa zasiłki, musimy też wziąć pod uwagę, w jaki sposób zmniejszamy go za okres zwolnienia lekarskiego czy absencji macierzyńskiej[/b]
Gdy proporcjonalnie do tego okresu, to składnik ten wliczamy do podstawy po uzupełnieniu.
Jeżeli natomiast pomniejszanie premii kwartalnej nie byłoby proporcjonalne do okresów pobierania świadczenia, wówczas premię należałoby wliczyć do podstawy wymiaru w kwocie faktycznie wypłaconej, bez uzupełniania.
Jeżeli poszczególne składniki wynagrodzenia nie są wypłacane w jednym terminie płatności, przeliczanie podstawy wymiaru świadczeń chorobowych może okazać się bardziej skomplikowane, ze względu na zmianę stopy składki rentowej w połowie 2007 r.
Jednostki sfery budżetowej oraz niektórzy prywatni pracodawcy wypłacają pracownikom dodatki za wysługę lat bądź funkcyjne. Zazwyczaj dodatki te są płatne niejako obok wynagrodzenia (stanowią pewien procent płacy zasadniczej) i w pełnej wysokości bez względu na okresy nieobecności z powodu choroby. Takich dodatków nie włącza się do podstawy wymiaru świadczeń chorobowych. Może się jednak zdarzyć, że pracodawca jeszcze inaczej ułoży wewnętrzne przepisy dotyczące wynagradzania pracowników. Podobne zasady mogą dotyczyć również innych składników, np. nagród czy premii.
[ramka][b]Przykład 6[/b]
Pan Andrzej otrzymuje 4000 zł stałego miesięcznego wynagrodzenia oraz premie kwartalne. Umowa o pracę zapewnia mu te premie, ale nie mówi, czy przysługują one za okresy niezdolności chorobowej, czy nie. Z list płac wynika, że premie są jednak pomniejszane proporcjonalnie za czas pobierania wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku. Z powodu choroby pan Andrzej nie przychodził w maju 2008 r. do pracy przez pięć dni. Podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego stanowiło tylko przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres od maja 2007 r. do kwietnia 2008 r. Zostało obliczone następująco:
- wynagrodzenie przyjęte do podstawy wymiaru za okresy
– maj i czerwiec 2007 r. (4000 zł – 18,71 proc.) = 3251,60 zł; 3251,60 zł x 2 miesiące = 6503,20 zł
– lipiec – grudzień 2007 r. (4000 zł – 15,71 proc.) x 6 miesięcy = 20 229,60 zł
– styczeń – kwiecień 2008 r. (4000 zł – 13,71 proc.) x 4 miesiące = 13 806,40 zł
- podstawa wymiaru (6 503,20 zł + 20 229,60 zł + 13 806,40 zł) : 12 miesięcy = 3378,27 zł
- wynagrodzenie chorobowe za pięć dni maja 2008 r. (3378,27 zł : 30) = 112,61; 112,61 zł x 80 proc. = 90,09 zł; 90,09 zł x 5 dni = 450,45 zł
W związku z wyrokiem Trybunału z 24 czerwca br. pan Andrzej złożył wniosek o ponowne przeliczenie podstawy wymiaru z włączeniem premii kwartalnych i wypłatę rekompensaty. Do obliczonego wynagrodzenia należy więc doliczyć 1/12 premii kwartalnych wypłaconych za drugi (500 zł brutto, czyli 406,45 zł po potrąceniu składek finansowanych przez ubezpieczonego 18,71 proc.), trzeci (600 zł brutto, a 505,74 zł po potrąceniu składek 15,71 proc.) i czwarty kwartał 2007 r. (480 zł) oraz za pierwszy kwartał 2008 r. (650 zł brutto, a 560,89 zł po potrąceniu składek 13,71 proc.). W czwartym kwartale 2007 r. pracownik chorował, dlatego dostał premię proporcjonalnie zmniejszoną. Teraz należy ją uzupełnić, dzieląc wynagrodzenie osiągnięte za dni wtedy przepracowane przez liczbę dni roboczych, a wynik pomnożyć przez liczbę dni przypadających w danym kwartale do przepracowania. W czwartym kwartale 2007 r. pan Andrzej miał obowiązek przepracować 63 dni, a z powodu choroby przepracował 56. Gdyby choroba nie dopadła go zimą, jego premia wynosiłaby 454,86 zł już po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne o 15,71 proc.
480 zł – 15,71 proc. = 404,59 zł; 404,59 zł : 56 dni = 7,22 zł
7,22 zł x 63 dni = 454,86 zł
Premia kwartalna, którą należy doliczyć do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, to zatem 160,66 zł [(406,45 zł + 505,74 zł + 454,86 zł + 560,89 zł) : 12].
Poprawne rachunki wyglądają zatem następująco:
- podstawa wymiaru 3538,93 zł
- wynagrodzenie chorobowe za pięć dni maja 2008 r. (3538,93 zł : 30) = 117,96 zł; 117,93 zł x 80 proc. = 94,37 zł; 94,37 zł x 5 dni = 471,85 zł
- wyrównanie (471,85 zł – 450,45 zł) = 21,40 zł [/ramka]
[ramka][b]Przykład 7[/b]
Pani Janina była przez dziesięć dni niezdolna do pracy z powodu choroby w lutym 2008 r. Podstawę wymiaru przysługującego jej wynagrodzenia chorobowego stanowiło przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres luty 2007 r. – styczeń 2008 r. Pracownica otrzymywała zasadnicze wynagrodzenie w stałej miesięcznej wysokości 2000 zł oraz premie miesięczne pomniejszane z tytułu zwolnień lekarskich. Przepisy płacowe nic o tym jednak nie mówiły. Wynagrodzenie zasadnicze było wypłacane zawsze na koniec każdego miesiąca, a premie 10 dnia następnego miesiąca. Podstawę wymiaru księgowa ustaliła tak:
- wynagrodzenie wzięte do podstawy za okresy
– luty – czerwiec 2007 r. (2000 zł – 18,71 proc.) x 5 miesięcy = 8129 zł
– lipiec – grudzień 2007 r. (2000 zł – 15,71 proc.) x 6 miesięcy = 10 114,80 zł
– za styczeń 2008 r. (2000 zł – 13,71 proc.) = 1725,80 zł
- podstawa wymiaru (8129 zł + 10 114,80 zł + 1725,80 zł) : 12 miesięcy = 1664,13 zł
- wynagrodzenie chorobowe za dziesięć dni lutego 2008 r. (1664,13 zł : 30) = 55,47 zł; 55,47 zł x 80 proc. = 44,38 zł; 44,38 zł x 10 dni = 443,80 zł
Pani Janina złożyła wniosek o wliczenie premii do podstawy świadczenia. Premie za poszczególne miesiące przyjmowane do tej podstawy to: za luty 2007 r. 130 zł brutto i 105,68 zł po pomniejszeniu o 18,71 proc., za marzec 2007 r. 100 zł brutto i 81,29 zł po pomniejszeniu o 18,71 proc., za kwiecień 2007 r. 130 zł brutto i 105,68 zł po pomniejszeniu o 18,71 proc., za maj 2007 r. 140 zł brutto i 113,81 zł po pomniejszeniu o 18,71 proc., za czerwiec 2007 r. 120 zł brutto i 101,15 zł po pomniejszeniu o 15,71 proc., za lipiec 2007 r. 150 zł brutto i 126,44 zł po pomniejszeniu o 15,71 proc., za sierpień 2007 r. 170 zł brutto i 143,29 zł po pomniejszeniu o 15,71 proc., za wrzesień 2007 r. 140 zł brutto i 118,01 zł po pomniejszeniu o 15,71 proc., za październik 2007 r. 130 zł brutto i 109,58 zł po pomniejszeniu o 15,71 proc., za listopad 2007 r. 120 zł brutto i 101,15 zł po pomniejszeniu o 15,71 proc., za grudzień 2007 r. 150 zł brutto i 129,44 zł po pomniejszeniu o 13,71 proc. i za styczeń 2008 r. 160 zł brutto i 138,06 zł po pomniejszeniu o 13,71 proc. Średnia miesięczna premia wynosi 114,47 zł (1373,58 zł : 12 miesięcy). Prawidłowe rozliczenia na skutek wniosku kobiety wyglądają następująco:
- podstawa wymiaru (1664,13 zł + 114,47 zł) = 1778,60 zł
- wynagrodzenie chorobowe za dziesięć dni lutego 2008 r. (1778,60 zł : 30) = 59,29 zł; 59,29 zł x 80 proc. = 47,43 zł; 47,43 zł x 10 dni = 474,30 zł
- wyrównanie (474,30 zł – 443,80 zł) = 30,50 zł [/ramka]
[ramka][b]Przykład 8[/b]
Pracodawca w regulaminie wynagradzania określił, że pracownik zachowuje prawo do dodatku stażowego w czasie pobierania wynagrodzenia chorobowego (choroba do 33 dni w roku). Natomiast nie uregulował kwestii prawa do dodatku za okresy pobierania zasiłków z ubezpieczenia społecznego. W takiej sytuacji należy przyjąć, że dodatek jest wówczas pomniejszany bądź w ogóle nie przysługuje. Jeśli potwierdzi to płacowa dokumentacja, wówczas taki dodatek musi zwiększać podstawę wymiaru zasiłków.[/ramka]
[i]Autorka prowadzi portal [link=http://www.kadrowe.pl/]www.kadrowe.pl[/mail][/i]
