Świadczenie rehabilitacyjne po zasiłku chorobowym dla niezdolnego do pracy

Czas pobierania zasiłku chorobowego jest limitowany. Okres zasiłkowy wynosi co do zasady 182 dni, a jedynie w przypadku absencji spowodowanej gruźlicą lub ciążą trwa on 270 dni. Zdarza się jednak, że nie wystarcza on do odzyskania zdolności do pracy. Ubezpieczony może się wówczas starać się o świadczenie rehabilitacyjne.

Z wyprzedzeniem

Z uwagi na długotrwały proces uzyskania i wydania przez ZUS decyzji w tej sprawie przyjmuje się, że komplet dokumentacji powinien zostać złożony we właściwym, według miejsca zamieszkania, oddziale Zakładu co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem okresu zasiłkowego. Zwykle jest to więc ok. 120 dnia absencji, a w przypadku ciąży i gruźlicy – około 228 dnia. Warto dopełnić wszelkich formalności wcześniej, ponieważ na wypłatę zasiłku ZUS ma 30 dni od momentu stwierdzenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

Wniosek i załączniki

Drukiem, na którym wnioskuje się o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego, jest formularz ZUS NP-7, do którego powinny zostać dołączone druki:

- ZUS N-9 – wypełniony przez lekarza prowadzącego, dotyczący ogólnego stanu zdrowia,

- ZUS N-10 – wywiad zawodowy z miejsca pracy; nie wymaga się go, gdy o świadczenie ubiega się osoba po ustaniu zatrudnienia lub prowadząca działalność gospodarczą,

- protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy – jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy ubezpieczonego będącego pracownikiem,

- karta wypadku przy pracy – gdy niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy ubezpieczonego innego niż pracownik,

- decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej wydana przez inspektora sanitarnego – jeżeli niezdolność do pracy jest wynikiem choroby zawodowej.

Decyzję o wypłacie świadczenia rehabilitacyjnego podejmuje lekarz orzecznik ZUS.

Jeżeli świadczenie ma wypłacać ZUS, do składanych dokumentów należy dołączyć dokument poświadczający wysokość przychodów stanowiących podstawę zasiłku chorobowego, tj. wypełniony formularz:

- ZUS Z-3 – jeżeli osoba starająca się o świadczenie jest pracownikiem,

- ZUS Z-3b – gdy ubiegający się o świadczenie prowadzi pozarolniczą działalność, jest ubezpieczony jako osoba współpracująca przy prowadzeniu działalności albo duchownym,

- ZUS Z-3a – dla pozostałych ubezpieczonych.

Zaświadczenia płatnika składek nie trzeba składać, jeśli ustalono już prawo i wysokość zasiłku chorobowego, a nie ma potrzeby ustalania go na nowo.

Gdy o świadczenie rehabilitacyjne ubiega się osoba po ustaniu zatrudnienia, powinna dodatkowo złożyć oświadczenie wskazujące na prawo do jego wypłaty. Musi w nim wykazać, czy zaprzestała / nie podjęła działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do ubezpieczenia chorobowego bądź zapewniającej prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby, czy ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego oraz czy podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Takie oświadczenie składa ona na druku ZUS Z-10.

Nawet 12 miesięcy

Świadczenie rehabilitacyjne przyznawane jest co do zasady na okres rekonwalescencji chorego, nie dłużej jednak niż na 12 miesięcy. Jego wysokość zależy od rodzaju absencji. W przypadku choroby świadczenie wynosi 90 proc. podstawy zasiłku chorobowego za okres pierwszych 90 dni oraz 75 proc. podstawy – za pozostały okres. Wyjątek stanowi niezdolność spowodowana ciążą, wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową – wówczas świadczenie rehabilitacyjne przysługuje w wysokości 100 proc. podstawy.

Ważny wskaźnik

Świadczenie rehabilitacyjne podlega waloryzacji, wskaźnikiem ustalanym i ogłaszanym co kwartał w Monitorze Polskim. Jeżeli wskaźnik jest niższy niż 100 proc., podstawa zasiłku pozostaje bez zmian, nie należy jej przeliczać.

Zastosowanie odpowiedniego wskaźnika zależy od kwartału, w którym rozpoczyna się wypłata świadczenia rehabilitacyjnego. Warto podkreślić, że podstawa podlega waloryzacji tylko raz, w momencie jego rozpoczęcia.

Przykład

Jan Kowalski od 1 stycznia 2016 r. jest zatrudniony w firmie X na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony z wynagrodzeniem zasadniczym 8000 zł brutto. Pracownik nie otrzymuje żadnych składników zmiennych. Od 4 lutego 2016 r. przebywa na ciągłym zwolnieniu lekarskim, z prawem do zasiłku chorobowego od 1. dnia. Pracodawca jest płatnikiem zasiłków w imieniu ZUS. Za 33 dni wypłacił pracownikowi wynagrodzenie chorobowe, od 34. dnia wypłaca zasiłek chorobowy. Miesięczna podstawa zasiłku została ustalona na podstawie wynagrodzenia za styczeń:

8000 zł – (8000 zł x 13,71 proc., tj. składki na ubezpieczenie społeczne finansowane przez pracownika) = 8000 zł – 1096,80 zł = 6903,20 zł.

Pracodawca przygotował i przekazał dokumenty pracownikowi do przekazania do ZUS w celu ubiegania się o świadczenie rehabilitacyjne po upływie 120 dni zwolnienia lekarskiego. Pracownik złożył dokumenty we właściwej jednostce ZUS i otrzymał pozytywną decyzję. Od 4 sierpnia 2016 r. na okres 90 dni przyznano mu świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 90 proc. podstawy zasiłku chorobowego.

Pracodawca, wyliczając wysokość podstawy świadczenia rehabilitacyjnego, powinien zastosować ogłoszony na III kwartał 2016 r. wskaźnik waloryzacji: 107,3 proc. Podstawa świadczenia rehabilitacyjnego Jana Kowalskiego wyniesie: