Zasadnicza służba wojskowa to nie praca w szczególnych warunkach

Nie.

Osoby, które do 31 grudnia 1979 r. przed powołaniem do zasadniczej służby wojskowej oraz po jej odbyciu i powrocie do macierzystego zakładu wykonywały pracę w I kategorii zatrudnienia, zastanawiają się teraz, czy mogą mieć zaliczone lata służby wojskowej do okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wątpliwości te nasiliły się po wyroku Sądu Najwyższego z 17 maja 2012 r. (I UK 399/11). Wynika z niego, że zalicza się go do stażu pracy ?w szkodliwych warunkach. Tego zdania nie podziela jednak resort pracy >patrz ramka.

Jak było dawniej...

Do końca 1979 r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 1956 r. ?w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia (DzU nr 39, poz. 176 ze zm.). Zgodnie z nim pracownikowi powołanemu do odbycia zasadniczej służby wojskowej, który przed powołaniem wykonywał prace zaliczone do I kategorii zatrudnienia i po zakończeniu służby podjął pracę na tym samym albo innym stanowisku w I kategorii, przy nabywaniu prawa do wcześniejszej emerytury ZUS zaliczał okres tej służby do stażu, od którego zależały uprawnienia pracownicze oraz emerytalno-rentowe. Jednak od 1 stycznia 1980 r. weszło w życie rozporządzenie RM z 4 maja 1979 r. w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia (DzU nr 13, poz. 86 ze zm.). Nie zawierało ono już takiego postanowienia.

...a jak jest teraz

Zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. DzU ?z 2013 r., poz. 1440, dalej ustawa emerytalna) wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których zatrudnionym w szczególnych warunkach lub charakterze przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Pod pojęciem „przepisy dotychczasowe", ?o których mowa w art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej, należy rozumieć rozporządzenie RM ?z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (DzU nr 8, poz. 43 ze zm.).

Przykład

Pan Stanisław, urodzony 2 czerwca 1954 r., rozpoczął pracę 1 lipca 1972 r. – od razu ?w szczególnych warunkach. W latach 1974–1976 odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po niej powrócił do macierzystego zakładu i pracował ?w szczególnych warunkach do 31 maja 1987 r. Problemy zdrowotne spowodowały, że od ?1 czerwca 1987 r. zatrudniono go jako magazyniera. W czerwcu 2014 r. ukończył 60 lat ?i wystąpił do ZUS z wnioskiem o wcześniejszą emeryturę z art. 184 ustawy emerytalnej. ZUS odmówił mu przyznania tego prawa, gdyż udokumentował tylko 13 lat pracy w szczególnych warunkach. Nie zaliczył mu służby wojskowej do stażu pracy w tych warunkach.

Nie to źródło

Zgodnie z przyjętym w naszym kraju porządkiem prawnym obowiązującym prawem są wyroki Trybunału Konstytucyjnego. Natomiast wyroki i uchwały Sądu Najwyższego wydane ?w indywidualnej sprawie – w odróżnieniu od ustaw i rozporządzeń – nie stanowią konstytucyjnego źródła prawa powszechnie obowiązującego. Zatem w polskim porządku prawnym orzecznictwo SN nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa.

Zgodnie z art. 83 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 1442 ze zm.) od decyzji ZUS zainteresowany może się odwołać do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. To one kontrolują prawidłowość decyzji wydawanych przez organy rentowe w indywidualnych sprawach emerytalno-rentowych. Jest duża szansa, że sąd orzeknie na korzyść ubezpieczonego, idąc za głosem SN.

Stanowisko resortu

FRAGMENT STANOWISKA MINISTERSTWA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z 8 SIERPNIA ?2012 R. W SPRAWIE ZALICZANIA SŁUŻBY WOJSKOWEJ DO OKRESU PRACY W SZCZEGÓLNYCH WARUNKACH LUB W SZCZEGÓLNYM CHARAKTERZE U OSÓB, KTÓRE wykonywały taką pracę PRZED PÓJŚCIEM DO SŁUŻBY I PO POWROCIE Z NIEJ

(odpowiedź na interpelację poselską 6522)

Okresu zasadniczej służby wojskowej nie zalicza się do stażu pracy w szczególnych warunkach lub ?w szczególnym charakterze w żadnym przypadku, a więc nie zalicza się także wtedy, gdy pracownik został powołany do wojska w okresie, kiedy wykonywał tego rodzaju pracę.

Zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3, zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje prawo ?do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. [...]