Przy ustalaniu podmiotu, który jest zobowiązany do opłacania zaliczek na PIT od wynagrodzenia ze stosunku pracy, jednym z kluczowych czynników jest to, z kim zawarto umowę.
Status płatnika
Jeżeli umowa o pracę zostanie zawarta z podmiotem zagranicznym i praca będzie świadczona na rzecz tego podmiotu, to z reguły pracownik samodzielnie oblicza zaliczki na PIT i wpłaca je do właściwego urzędu skarbowego na swój mikrorachunek podatkowy.
Jest tak w przypadku, gdy pracownik świadczy pracę na terytorium Polski (również zdalnie) na rzecz zagranicznego pracodawcy, który nie posiada w Polsce zakładu ani stałego miejsca prowadzenia działalności.
Czytaj więcej
Spółka delegująca pracowników do pracy w Niemczech nie zastosuje w zaliczkach ulgi dla klasy średniej, jeśli polskie i zagraniczne przychody nie mi...
W takiej sytuacji przepisy ustawy o PIT nie przewidują, żeby zagraniczny pracodawca mógł pełnić w Polsce funkcję płatnika zaliczek na podatek dochodowy. Obowiązek prawidłowego rozliczania się z fiskusem w trakcie roku spoczywa wyłącznie na pracownikach.
Potwierdził to w ostatnim czasie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 1 lutego 2022 r. (sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.776. 2021.2.IR). KIS uznał, że zagraniczny podmiot, po likwidacji swojego polskiego przedstawicielstwa, nie może pełnić funkcji płatnika zaliczek na PIT względem zatrudnianych w Polsce pracowników.
Samodzielne rachunki
Pracownicy osiągający na terytorium Polski dochody z pracy wykonywanej na rzecz zagranicznego pracodawcy mają obowiązek zapłaty zaliczki na podatek w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskali dochód. Przykładowo, jeżeli zagraniczny pracodawca przelał na konto pracownika wynagrodzenie 20 maja, pracownik musiał obliczyć i zapłacić zaliczkę do 20 czerwca.
Dochodem stanowiącym podstawę obliczenia zaliczki na podatek jest uzyskany w danym miesiącu przychód pomniejszony o miesięczne koszty uzyskania przychodów (zasady ustalania kosztu są identyczne jak dla pracowników mających pracodawców w Polsce) oraz zapłacone ze środków pracownika składki na ubezpieczenia społeczne.
Zaliczkę na podatek należy wyliczyć i wpłacić do urzędu skarbowego w walucie polskiej. Jeżeli pracownik otrzymuje wynagrodzenie w walucie obcej, powinien przeliczyć je na złotówki z zastosowaniem kursu opublikowanego przez NBP z dnia poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
Obliczając zaliczkę na PIT samodzielnie pracownik może zdecydować, czy ustali ją z zastosowaniem stawki 17 proc., czy 32 proc.
Powyższe zasady obowiązują od lat. Wejście w życie Polskiego Ładu przyniosło jednak kilka modyfikacji w samym mechanizmie samodzielnego obliczania zaliczek na PIT przez pracowników.
Zmiany od 1 stycznia 2022 r.
Wejście w życie Polskiego Ładu spowodowało, że pracownicy samodzielnie obliczający zaliczki na PIT, tak samo jak inni podatnicy, nie mogą pomniejszyć tej zaliczki o część opłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Tacy pracownicy otrzymali jednak możliwość pomniejszenia dochodu podlegającego opodatkowaniu o kwotę tzw. ulgi dla klasy średniej oraz pomniejszenia zaliczki o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (425 zł miesięcznie).
Przykładowe wyliczenie zaliczki na PIT pracownika otrzymującego przychody od zagranicznego pracodawcy w obecnie obowiązującym stanie prawnym prezentujemy dalej:
Przyjęta przez Sejm i podpisana przez prezydenta nowelizacja ustawy o PIT modyfikuje również zasady samodzielnego obliczania zaliczek na PIT przez pracowników.
Najważniejsze w tym zakresie zmiany, to:
- całkowita likwidacja ulgi dla klasy średniej,
- zmiana niższej stawki PIT z 17 proc. na 12 proc.,
- obniżenie miesięcznej kwoty zmniejszającej podatek z 425 zł do 300 zł.
Podatnicy nadal nie będą mieli możliwości obniżenia zaliczki o część zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Zmiany te zaczną obowiązywać już od 1 lipca 2022 r. Ich wpływ na mechanizm samodzielnego obliczenia zaliczki na PIT prezentujemy w poniższej tabeli.
ZDANIEM AUTORA
Dorian Jabłoński - starszy konsultant w Zespole Podatków Osobistych i Doradztwa dla Pracodawców MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy
Nowelizacja Polskiego Ładu będzie miała wpływ również na pracowników, których pracodawcy mają siedzibę poza granicami Polski. Dotyczy to szerokiego grona podatników, ponieważ do takich osób można zaliczyć m.in. pracowników zdalnych mieszkających na stałe w Polsce i świadczących pracę dla podmiotów zagranicznych. Takie osoby już teraz powinny przygotować się na nowy model obliczania zaliczek na PIT i zweryfikować wpływ zmian na swoje wynagrodzenia netto. Co do zasady te zmiany powinny być korzystne lub neutralne. Dodatkowo warto pamiętać, że pracownicy samodzielnie obliczający zaliczki na PIT, w przypadku spełniania określonych warunków, już w trakcie roku mogą i również po zmianach będą mogli skorzystać z nowych ulg wprowadzonych od 1 stycznia br., tj. tzw. ulgi na powrót, ulgi dla rodzin 4+ oraz ulgi dla seniorów.
