Jak wymyślić unikalną nazwę i ją zastrzec?

Firma (będąca najczęściej nazwą danego przedsiębiorcy) jest zazwyczaj pierwszym elementem, z którym styczność ma potencjalny klient, i tym samym pierwszą szansą na przyciągnięcie jego uwagi. Jak wymyślić nazwę, która nie tylko zapadnie w pamięć, ale również zagwarantuje wyłączność na właściwych rynkach? W tym celu potrzebna będzie przede wszystkim odrobina kreatywności przedsiębiorcy oraz wsparcie rzecznika patentowego, który pomoże zweryfikować i chronić jego pomysły.

Wymogi ustawowe

Podstawowe zasady dotyczące firmy polski ustawodawca zawarł w kodeksie cywilnym. Najważniejsze z punktu widzenia wyboru nazwy dotyczą definicji oraz charakterystyki firmy.

Definicja firmy będzie różnić się w zależności od rodzaju działalności. Firmą osoby fizycznej jest zawsze jej imię i nazwisko. Nie oznacza to jednak, że musi być to wyłącznie imię i nazwisko. Przedsiębiorca może bowiem włączyć do firmy elementy takie jak pseudonim, określenia wskazujące na przedmiot działalności czy inne, dowolnie obrane określenia.

Firmą osoby prawnej jest jej nazwa. Firma zawsze zawiera określenie formy prawnej osoby prawnej, a ponadto (podobnie jak w przypadku firmy osoby fizycznej) może wskazywać np. na przedmiot działalności czy zawierać inne, dowolnie obrane określenia.

Kodeks przewiduje również pewne wymogi dotyczące cech firmy (zarówno osoby fizycznej, jak i prawnej). Firma danego przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku, a ponadto nie może ona wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu i miejsca działalności czy też źródeł zaopatrzenia.

Już na samym początku można więc zauważyć, jak dużą rolę odgrywa unikalność firmy/nazwy. Na co warto więc zwrócić uwagę przy opracowywaniu wyróżniającej się nazwy?

Od czego zacząć?

Pierwszym etapem w procesie tworzenia nazwy powinno być zdefiniowanie grupy docelowej oferowanych towarów lub usług, charakteru marki oraz branży. Różne rodzaje działalności wymagają bowiem odmiennego, zindywidualizowanego podejścia do wyboru nazwy. Inaczej będziemy podchodzić do pomysłu na nazwę producenta odzieży, a inaczej do producenta produktów kosmetycznych czy producenta produktów spożywczych.

Można jednak wyróżnić pewne wspólne kryteria, które znajdują zastosowanie w ocenie każdej potencjalnej nazwy.

Unikalność

Nazwa powinna odróżniać się od nazw innych przedsiębiorców przynajmniej na tyle, aby nie dochodziło do konfuzji pomiędzy poszczególnymi podmiotami. Unikalność nazwy może również pomóc w budowie renomy i marketingowej strategii przedsiębiorcy. Można ją osiągnąć m.in. poprzez użycie fantazyjnych określeń, niemających dosłownego znaczenia językowego dla odbiorców (np. „Adidas AG” dla produkcji odzieży i obuwia czy „PepsiCo, Inc.” dla produkcji napojów bezalkoholowych oraz produktów spożywczych) lub użycie oznaczeń mających znaczenie językowe dla odbiorców, ale użytych dla dziedziny niezwiązanej bezpośrednio z dosłownym znaczeniem językowym (np. „Nike, Inc.” dla produkcji odzieży i obuwia, „OnlyBio.life S.A.” dla produkcji produktów kosmetycznych).

Poszukując unikalnej, a być może nawet fantazyjnej nazwy, należy pamiętać, że jednym z ważniejszych aspektów jest jej praktyczne użycie. Jeżeli nazwa będzie nietypowa, ale jednocześnie klienci czy kontrahenci nie będą w stanie jej zapamiętać lub używać w prawidłowej formie, nie znajdzie to przełożenia na rozpoznawalność i „pozytywną” unikalność nazwy. Taka sytuacja może mieć miejsce szczególnie w przypadku słów zaczerpniętych z języków obcych, a wybranych na nazwę w innym kraju (np. francuskie lub francuskobrzmiące słowa jako nazwa polskiego przedsiębiorcy działającego wyłącznie na terytorium Polski).

Neutralność kulturowa

Przy wyborze nazwy warto mieć również na uwadze kontekst kulturowy. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której działalność ma rozciągać się na więcej niż jeden kraj (w tym kraje odmienne językowo). Po wytypowaniu docelowej nazwy należy więc upewnić się, czy dane słowo/wyrażenie nie jest na rynku docelowym odbierane jako niestosowne, wulgarne, obraźliwe (np. powszechne i neutralne w języku polskim słowo „droga” w języku hiszpańskim oznaczać będzie narkotyk), czy też zwyczajnie niepasujące do kontekstu prowadzonej działalności (np. polskie słowo „pasta” w języku włoskim oznaczać będzie makaron).