Z polską bronią do Azji

Podczas ekspozycji sprzętu wojskowego Bridex 2013 w Bandar Seri Begawan, stolicy Brunei, sułtan tego kraju odebrał cztery śmigłowce Black Hawk produkowane w Mielcu. To pierwsza partia z 12 sztuk, które zakupiła armia brunejska. Polacy pokazali na wystawie także rosomaka z Siemianowic Śląskich, który też ma szansę na eksport do Brunei.

Wydatki obronne w Azji rosną bardzo szybko. Według danych Sztokholmskiego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI) dorównują jej pod tym względem jedynie Rosja i niektóre kraje Ameryki Łacińskiej. Tylko w latach 2005–2009 Malezja zwiększyła import broni o 722 proc., wydatki wojskowe Singapuru urosły o 146 proc., a Indonezji o 84 proc.

– Państwa regionu wymieniają uzbrojenie przestarzałe na nowe, stąd wzrost ich budżetów obronnych. To szansa dla polskiego eksportu – mówi „Rz" Adam Jelonek, polski ambasador w Malezji. Tym bardziej że nie jest to prosta wymiana „pokoleniowa" na zasadzie „jeden do jednego", broni gorszej i tańszej na lepszą i droższą, ale realny przyrost uzbrojenia w proporcji średnio jeden do półtora. Napięcia na linii Chiny–Japonia, rosnąca siła militarna Pekinu czy przesuwanie amerykańskiej uwagi strategicznej na Pacyfik, za czym idzie współpraca z Wietnamem, Filipinami czy Indiami, wzmocnią jeszcze tendencję do zbrojenia się.

Razem raźniej

Polacy stają na tym rynku w szranki ze światowymi gigantami, ale nie są bez szans, co pokazuje właśnie Brunei, gdzie do tej pory królowali dostawcy brytyjscy – to pozostałość po protektoracie Wielkiej Brytanii, który zakończył się dopiero na początku lat 80. XX w. Na wystawę do Brunei przejechało osiem naszych firm i instytutów, wyjazd koordynował MSZ. – Współpraca firm z dyplomacją układa się coraz lepiej – twierdzi Bogusław Winid, wiceminister spraw zagranicznych.

Polska ekspozycja z rosomakiem ustępuje rozmiarami jedynie Brytyjczykom, sąsiaduje za to z przestrzenią wystawową firmy Sikorsky i PZL Mielec, gdzie stanął black hawk S-70i. Razem dominowały wizualnie nad konkurencją.

„Pokazanie się" ma w Azji zasadnicze znaczenie, nieudana ekspozycja może przekreślić szanse na eksport. Dwa lata temu przekonali się o tym Ukraińcy, którzy zaprezentowali transporter typu BTR, który nieprzyjemnie pachniał smarami. Sułtan zajrzał do środka i szybko odszedł, co oznaczało, że szansa na sprzedaż minęła. Brunejczycy nadal przyjmują oferty ze świata na transporter, zaświtała więc nadzieja dla rosomaka.

– Potencjalni kupcy muszą tutaj dotknąć sprzętu, musi im się po prostu podobać, wysyłanie samych maili czy folderów nic nie da – mówi „Rz" Artur Dąbkowski, szef Wydziału Przemysłu, Handlu i Inwestycji ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Kuala Lumpur.

W eksporcie na ten rynek pomaga też raz zdobyta na nim dobra reputacja. Udany zakup zwiększa zaufanie do innych produktów pochodzących z tego samego kraju. Stąd mielecki Black Hawk może pociągnąć za sobą kontrakt na rosomaki, zaś ich udana eksploatacja w Brunei może zachęcić inne kraje regionu do polskiego sprzętu.

– Szanse naszych produktów zależą tak od jakości, jak i prężności w ich promowaniu, to rynek coraz bardziej wymagający, bez fizycznej obecności na takich wydarzeniach jak Bridex, trudno mówić o podtrzymywaniu relacji, kontaktów czy wreszcie zapoznaniu ze sprzętem decydentów rozstrzygającym o zakupach – podkreśla w rozmowie z „Rz" Robert Kupiecki, wiceminister obrony RP.

Naprawdę dobra broń

Jakość cechuje właśnie śmigłowiec z Mielca. Mike Skaggs, amerykański pilot oblatywacz black hawków, podaje przykład drzwi do kabiny pilotów. Polskie zamykają się lekko, są dobrze dopasowane. Te wyprodukowane w USA trzeba pchnąć, by trzasnęły.

– Kiedy Amerykanie czekali na pierwszy helikopter z Polski, nie byli całkowicie pewni, czy wszystko będzie w porządku, okazało się, że wykonanie jest perfekcyjne, jak twierdzili – mówi prezes PZL Mielec Janusz Zakręcki.

Piloci kolumbijskich sił zbrojnych, które kupowały dotąd black hawki produkcji amerykańskiej – mają ich 100, także podkreślają lepsze wykonanie i mniejszą awaryjność polskich odpowiedników.

Na równie dobrą opinię ma szansę także inny sprzęt – rosomaki, elektronika z WB Electronics, wreszcie niezawodny i tani samolot M-28. Trzeba tylko zacząć je sprzedawać, by zostały docenione.

W 2012 r., jak podaje GUS, polski eksport uzbrojenia sięgnął 89,2 mln zł, dla porównania – eksport w kategorii „obuwie i nakrycia głowy" to 2845 mln zł. Czas najwyższy zmienić te proporcje, Azja może być iskierką nadziei na tej drodze.

Andrzej Talaga z Brunei

Podyskutuj z nami na Facebooku, www.fa­ce­bo­ok.com/eko­no­mia. Czy eksport do Azji może być szansą dla polskiej zbrojeniówki?

Opinia:

Muhammad bin Haji Azmanshar, wiceminister obrony Brunei

Zdecydowaliśmy się na Black Hawka S-70i po długiej analizie, jaki sprzęt odpowiada naszym potrzebom. Do ostatniej fazy przetargu przeszedł Eurocopter i śmigłowiec produkowany w Polsce. Jesteśmy bardzo zadowoleni z tego wyboru. Można przypuszczać, że kupimy więcej tych maszyn, niż opiewa kontrakt.

Dobre wrażenie zrobił na nas także transporter Rosomak. Przywieziony do Brunei eksponat pozostanie tu przez dwa tygodnie; w tym czasie zostanie poddany testom w terenie. Jeśli przejdzie je pozytywnie, nie wykluczamy zakupu od was także tego sprzętu. Cieszy nas współpraca z Polską, mamy nadzieję, że będzie się rozwijać, tym bardziej że właśnie podpisaliśmy list intencyjny między ministerstwami obrony naszych krajów.

Trzy lata z Black Hawkiem

Polskie Zakłady Lotnicze w Mielcu zaczęły produkcję śmigłowca Black Hawk w wersji eksportowej S-70i trzy lata po prywatyzacji i wykupieniu przedsiębiorstwa przez amerykański koncern UTC, który jest także właścicielem firmy Sikorsky Aircraft Corporation.

Pierwszy helikopter tego modelu polskiej produkcji wzbił się w powietrze w lipcu 2010 roku. Do dziś wyprodukowano 27 maszyn.

Po zainwestowaniu około 140 milionów dolarów między innymi w linie produkcyjne, szkolenia załogi i infrastrukturę firma zatrudnia 2250 osób – o ponad 800 więcej niż przed prywatyzacją, a 40 procent nowych pracowników to inżynierowie. Przy produkcji Black Hawków PZL Mielec dają także zlecenia ponad 50 podwykonawcom.