Ewidencja kosztów operacyjnych według ich rodzajów (charakterystyczna dla małych przedsiębiorstw o jednorodnej działalności zazwyczaj usługowej lub handlowej) wymusza zastosowanie rachunku wyników w wariancie porównawczym. Ewidencja kosztów operacyjnych według miejsc ich powstawania (wskazana dla przedsiębiorstw wykorzystujących w swojej działalności wiele faz produkcji, czy oferujących szeroki asortyment wyrobów/towarów albo firm prowadzących różne rodzaje działalności jednocześnie, co powoduje potrzebę kontroli kosztów w miejscach ich powstawania) wymusza zastosowanie rachunku wyników w wariancie kalkulacyjnym.