Wybór zasad ogólnych w zeznaniu rocznym nie dotyczy lat następnych

- Przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą od maja 2018 r. Od samego początku wybrał opodatkowanie w formie ryczałtu ewidencjonowanego i nieprzerwanie korzysta z tej formy opodatkowania. Oświadczenie o wyborze ryczałtu przedsiębiorca złożył do urzędu skarbowego w maju 2018 r. Za cały 2022 r. przedsiębiorca opodatkowywał przychody ryczałtem. Również od początku 2023 r. do przychodów z działalności gospodarczej stosował ryczałt. Pod koniec marca 2023 r. przedsiębiorca zaczął kalkulować, czy za 2022 r. nie będzie dla niego bardziej opłacalne opodatkowanie działalności gospodarczej wg zasad ogólnych (tj. skali podatkowej). Dowiedział się bowiem, że taką możliwość dają tzw. poprawki do Polskiego Ładu. W związku z tym 28 kwietnia 2023 r. złożył PIT-36 za 2022 r., w którym wybrał opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej za 2022 r. wg zasad ogólnych, zamiast stosowanego przez cały 2022 r. ryczałtu ewidencjonowanego. PIT-36 przedsiębiorca złożył indywidualnie (tzn. nie z żoną). Czy w związku z takim wyborem przedsiębiorca prawidłowo rozlicza przychody z działalności gospodarczej w 2023 r. ryczałtem ewidencjonowanym? Czy mógł w zeznaniu PIT-36 za 2022 r. wybrać zasady ogólne (zamiast ryczałtu ewidencjonowanego), skoro 21 kwietnia 2023 r. złożył w urzędzie skarbowym zeznanie PIT-28, w którym wykazał przychody z najmu prywatnego (wyłącznie te przychody)? – pyta czytelnik.

Czytaj więcej:

Prawo w firmie

Rozliczenie PIT 2022 w firmie, która zmienia ryczałt na skalę

Roczne zeznania PIT można składać od...

Pro

Dochody osiągnięte przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT (tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej), są opodatkowane na zasadach ogólnych, czyli wg skali podatkowej (z zastrzeżeniem możliwości wyboru podatku liniowego), chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o zastosowaniu opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (zob. art. 9a ust. 1 ustawy o PIT).

Oświadczenie o wyborze

Z listu wynika, że od momentu rozpoczęcia działalności (w maju 2018 r.) przed- siębiorca opodatkowuje przychody z działalności gospodarczej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Oświadczenie o wyborze ryczałtu przedsiębiorca złożył do urzędu skarbowego w maju 2018 r.

Stosownie do art. 9a ust. 2 ustawy o PIT wybór formy opodatkowania dotyczy również lat następnych, chyba że w kolejnych latach podatnik w wyznaczonym terminie, tj. do 20 lutego kolejnego roku podatkowego (czyli do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym) złoży:

- oświadczenie na piśmie do urzędu skarbowego o rezygnacji z tej formy opodatkowania (w tym przypadku podatnik przejdzie na zasady ogólne – skala podatkowa) albo

- oświadczenie o wyborze opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach podatku liniowego.

Trzeba także pamiętać, że prawo do stosowania ryczałtu ewidencjonowanego można utracić. Przypadek ten jest uregulowany w art. 22 ustawy o zryczałtowanym PIT.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika jednak, że nieprzerwanie od maja 2028 r., w tym za cały 2022 r., przedsiębiorca stosował opodatkowanie przychodów z działalności gospodarczej w formie ryczałtu ewidencjonowanego, a więc nie zrezygnował z tej formy, nie utracił do niej prawa ani nie wybrał tzw. podatku liniowego. Zgodnie z obowiązującymi zasadami przychody, które uzyskał, powinny być opodatkowane ryczałtem ewidencjonowanym i wykazane w zeznaniu PIT-28 (składanym w 2023 r. do 2 maja, gdyż 30 kwietnia to niedziela, a 1 maja święto).

Wyjątkowa sytuacja

Zasadą jest zatem, że w trakcie roku nie można zmienić zasad opodatkowania, chyba że podatnik utracił do nich prawo. Poprawki do Polskiego Ładu (ustawa z 9 czerwca 2022 r.) wprowadziły jednak możliwość przejścia z ryczałtu ewidencjonowanego na zasady ogólne, tj. na skalę podatkową.

Jak wyjaśniło Ministerstwo Finansów, „(…) Jeżeli przed 1 lipca 2022 roku opodatkowywałeś swoje przychody z działalności gospodarczej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych i teraz chcesz zmienić formę opodatkowania na zasady ogólne według skali, możesz to zrobić na dwa sposoby. Możesz opodatkować na zasadach ogólnych według skali dochody uzyskane:

- w całym 2022 roku (…) albo

- tylko od 1 lipca do 31 grudnia 2022 roku.

W tej sytuacji przychody uzyskane od 1 stycznia do 30 czerwca 2022 roku pozostaną opodatkowane ryczałtem (…)”. (zob.: https://www.podatki.gov.pl/media/8346/np_przewodnik_zmiana_wybranej_na_2022_rok_formy_opodatkowania_na_zasady_ogolne_wg_skali_podatkowej.pdf).

W analizowanej sprawie przedsiębiorca za cały 2022 r. płacił ryczałt ewidencjonowany, a więc nie skorzystał z możliwości, jaką dawał art. 17 ust. 1 poprawek do Polskiego Ładu. Nie złożył bowiem w terminie do 22 sierpnia 2022 r. pisemnego oświadczenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego o rezygnacji z opodatkowania przychodów osiągniętych w okresie od 1 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Zgodnie z art. 15 ust. 8 poprawek do Polskiego Ładu wyboru, o którym mowa w art. 15 ust. 1 poprawek do Polskiego Ładu, nie może dokonać:

1) podatnik, o którym mowa w art. 17 lub art. 22 ustawy o zryczałtowanym PIT;

2) podatnik, który złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 poprawek do Polskiego Ładu.

W analizowanym przypadku wyłączenie te nie znajdą jednak zastosowania.

Jednorazowa możliwość

Przejścia z ryczałtu ewidencjonowanego na zasady ogólne przedsiębiorca mógł dokonać za cały rok 2022 na podstawie art. 15 ust. 1 poprawek do Polskiego Ładu.

Stosownie do art. 15 ust. 1 poprawek do Polskiego Ładu podatnicy stosujący przed 1 lipca 2022 r. opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych mogą wybrać opodatkowanie dochodów osiągniętych w 2022 r. z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 27 ustawy o PIT (tj. wg skali podatkowej), w brzmieniu nadanym 1 lipca 2022 r., jeżeli zawiadomią o tym wyborze właściwego naczelnika urzędu skarbowego w zeznaniu rocznym, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o PIT, złożonym w terminie określonym w tym przepisie.

Z listu wynika, że przedsiębiorca złożył 28 kwietnia 2023 r. (a więc w ustawowym terminie) zeznanie PIT-36 za 2022 r., w którym wybrał opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej za 2022 r. wg zasad ogólnych, zamiast stosowanego przez cały 2022 r. ryczałtu ewidencjonowanego. W tym przypadku w zeznaniu PIT-36 za 2022 r. należało zaznaczyć w części C kwadrat 64 (wybrać opodatkowanie na zasadach określonych w art. 27 ustawy o PIT dochodów osiągniętych w 2022 r. z pozarolniczej działalności gospodarczej, które przez cały 2022 r. opodatkowane były ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych). Podatnik nie składa w tym celu odrębnego oświadczenia.

Uwaga na wyłączenie

Wybór dokonany po złożeniu zeznania PIT-28 nie wywołuje skutków prawnych, jeżeli podatnik wykazał w tym zeznaniu przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej (zob. art. 15 ust. 2 poprawek do Polskiego Ładu). Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że podatnik złożył 21 kwietnia 2023 r. zeznanie PIT-28 za 2022 r., ale wykazał w nim wyłącznie przychody z najmu prywatnego. Był zatem uprawniony do wyboru za 2022 r. zasad ogólnych zamiast ryczałtu ewidencjonowanego i złożenia zeznania PIT-36 za 2022 r.

Bez konsekwencji na przyszłość

Stosownie do art. 15 ust. 7 poprawek do Polskiego Ładu wybór, o którym mowa w art. 15 ust. 1 poprawek do Polskiego Ładu, nie dotyczy lat następnych (art. 15 ust. 7 poprawek do Polskiego Ładu). Oznacza to, że omawiana zmiana formy opodatkowania, dokonana po zakończeniu 2022 roku, ma zastosowanie wyłącznie do dochodów osiągniętych w roku 2022. Wybór ten nie dotyczy lat następnych. Przedsiębiorca prawidłowo rozlicza zatem przychody z działalności gospodarczej w 2023 r. ryczałtem ewidencjonowanym (z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, aby na 2023 r. podatnik na podstawie zasad ogólnych zrezygnował z ryczałtu lub utracił do niego prawo albo wybrał opodatkowaniem tzw. podatkiem liniowym).

Na marginesie należy wskazać, że wybór zasad ogólnych (skali podatkowej) dokonany na podstawie oświadczenia składnego zgodnie z art. 17 ust. 1 poprawek do Polskiego Ładu (tj. do 22 sierpnia 2022 r. za okres od 1 lipca 2022 r.) dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik wybierze inną formę opodatkowania (zob. art. 17 ust. 2 poprawek do Polskiego Ładu).

Autor jest doradcą podatkowym

Podstawa prawna: