Urząd skarbowy przysłał mi informację o miejscu i terminie przesłuchania świadka. Niestety, w tym terminie mam wezwanie do stawienia się w prokuraturze. Powinienem być obecny podczas tego przesłuchania, bo sprawa dotyczy kontroli podatkowej prowadzonej w mojej firmie, ale nie mogę być w dwóch miejscach jednocześnie. Czy mogę poprosić organ podatkowy, żeby ten termin przesunął na dzień później lub dzień wcześniej? Co powinienem uwzględnić w takiej prośbie? – pyta czytelnik.
Ustawodawca umożliwił kontrolowanemu uczestniczenie w czynnościach dowodowych podejmowanych w trakcie kontroli podatkowej, m.in. w przesłuchaniu świadków.
Stosownie do art. 289 § 1 ordynacji podatkowej (dalej: o.p.) kontrolowanego zawiadamia się o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i opinii biegłych. Informacja taka musi zostać przekazana kontrolowanemu przynajmniej na trzy dni przed terminem przeprowadzenia takiego dowodu.
Obecność nie jest obowiązkowa
Orzecznictwo sądowo – administracyjne również stoi na stanowisku, że organ podatkowy ma obowiązek powiadomić stronę o miejscu i czasie czynności przeprowadzenia dowodu np. z zeznań świadka, gdyż kontrolowany ma prawo czynnie uczestniczyć w takim przesłuchaniu (m.in. wyrok NSA w Warszawie z 29 kwietnia 2011 r., II FSK 2167/09). Strona postępowania może bowiem podczas takiego przesłuchania zadawać świadkowi pytania, a więc przyczyniać się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. To zatem od kontrolowanego zależy czy będzie uczestniczyć w takiej czynności, czy nie. Czynny udział kontrolowanego wynika z jego interesu prawnego (wyrok NSA w Warszawie z 20 kwietnia 2010 r., I GSK 799/09), więc kontrolowany decyduje. Jeśli jednak kontrolowany nie skorzysta z przysługującego mu prawa uczestniczenia w czynności przesłuchania świadka, to nie ma w późniejszym okresie podstaw do wnioskowania po raz kolejny o przeprowadzenie tego samego dowodu (wyrok WSA w Warszawie z 23 stycznia 2008 r., VIII SA/Wa 577/07).
Zapewnienie czynnego udziału
Jeśli więc kontrolowany został prawidłowo powiadomiony, w ustawowym terminie, o przeprowadzeniu konkretnej czynności, ale nie zdecydował się na uczestnictwo w niej, to na późniejszym etapie nie może się powoływać na naruszenie art. 289 § 1 o.p.