Sklepy RTV wystawione na ryzyko oszustw

Od 1 lipca 2015 r. zmieniają się zasady rozliczenia VAT na wyroby elektroniczne. Znowelizowana ustawa o VAT wprowadza tzw. mechanizm odwrotnego obciążenia, który ma wyeliminować nadużycia w handlu elektroniką. Oznacza to, że od telefonów komórkowych, smartfonów, tabletów, notebooków, laptopów oraz konsoli do gier wideo będzie naliczał i odprowadzał VAT nabywca, a nie sprzedawca. W praktyce sprzedawca wystawi fakturę bez kwoty podatku, a kupujący rozliczy VAT.

Będzie to dotyczyć transakcji, których wartość przekracza 20 tys. zł. Chodzi o „wartość jednolitej gospodarczo transakcji". Ponadto nabywcą towarów musi być podmiot prowadzący działalność gospodarczą i zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

Sposób na przekręt

Eksperci obawiają się jednak, że możliwość zakupu sprzętu elektronicznego bez kwoty VAT będzie pokusą dla nieuczciwych nabywców. Wystarczy kupić w sklepie RTV jednocześnie kilka laptopów czy telefonów o łącznej wartości powyżej 20 tys. zł i poprosić o fakturę na firmę, by zapłacić cenę netto, czyli o 23 proc. niższą. Jeśli taki nabywca nie odprowadzi VAT, to organy podatkowe mogą żądać zapłaty od sklepu.

Jak podkreśla Mariusz Korzeb, doradca podatkowy i ekspert Pracodawców RP, ustawodawca powinien zapewnić odpowiednie instrumenty, które pozwolą sprzedawcom na dostateczną weryfikację kontrahentów.

– Jest to o tyle istotne, że ciężar dowodu przeniesiony jest właśnie na sprzedawców. W konsekwencji przedsiębiorca, który padnie ofiarą oszustwa, będzie zobowiązany do zapłaty nieodprowadzonej kwoty VAT – mówi.

Karol Stec z departamentu prawnego Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji zauważa, że sprzedawcy detaliczni nie mają uprawnień, by żądać od klientów dokumentów potwierdzających tożsamość. Będą więc musieli opierać się na nieweryfikowalnym oświadczeniu nabywcy, iż jest przedsiębiorcą lub nabywa towar w jego imieniu.

– Mamy nadzieję, że ministerstwo uruchomi od lipca nową bazę podatników VAT i będzie ona sprawnie działać. Nie zabezpieczy to jednak sprzedawców przed ryzykiem – mówi Karol Stec. - Bazy obecnie dostępne, np. VIES, nie gwarantują szybkiej weryfikacji, czy firma aktualnie istnieje – podkreśla i dodaje, że nie trzeba wiele wysiłku, by podać się za przedsiębiorcę lub nawet zarejestrować jako podatnik VAT tylko w celu dokonania zakupu bez podatku.

Jak się zabezpieczyć

Według Mariusza Korzeba sprzedawcy powinni w tej sytuacji wprowadzić wewnętrzne procedury weryfikacji nabywców. Chodzi o taką taktykę, która w razie sporu z organem podatkowym pomoże udowodnić, że weryfikacja kontrahenta dokonana została z należytą starannością. Sprzedawca może zabezpieczyć się poprzez pobieranie stosownych oświadczeń od nabywcy. Może też wystąpić do urzędu skarbowego z pytaniem, czy dany podmiot jest czynnym podatnikiem VAT.

– Są to jednak mechanizmy, które znacznie zwiększają obciążenia administracyjne i nigdy nie dają 100 proc. pewności co do uczciwości drugiej strony umowy – przyznaje Korzeb.

masz pytanie, wyślij e-mail do autorki, monika.pogroszewska@rp.pl

Opinia

Michał Spychalski, doradca podatkowy, menedżer w MDDP