Zabezpieczenie akcyzowe nie zawsze potrzebne

Podstawowym celem zabezpieczenia akcyzowego jest zagwarantowanie, że w ostatecznym rozrachunku należny podatek akcyzowy i opłata paliwowa zostaną uiszczone.

W art. 63 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 752 ze zm.) ustawodawca określił katalog podmiotów zobowiązanych do złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Podmiotami tymi są: prowadzący skład podatkowy, zarejestrowany odbiorca, zarejestrowany wysyłający, podmiot posiadający zezwolenie wyprowadzenia, podmiot nabywający wewnątrzwspólnotowo wyroby akcyzowe z zapłaconą akcyzą na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej na terytorium kraju, podmiot pośredniczący oraz przedstawiciel podatkowy.

Ustawodawca wprowadził jednak pod pewnymi warunkami możliwość zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego.

Według nowych zasad

Od 1 stycznia 2015 r. w związku z nowelizacją ustawy o podatku akcyzowym zmieniły się między innymi zasady udzielania zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Wprowadzono obowiązek objęcia zabezpieczeniem akcyzowym, a w konsekwencji także zwolnieniem z obowiązku złożenia zabezpieczenia należności dotyczących opłaty paliwowej. W ślad za tymi zmianami minister finansów wydał nowe rozporządzenie wykonawcze z 15 grudnia 2014 r. w sprawie zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego (DzU z 2014 r. poz. 1842) określające szczegółowy sposób udzielania, przedłużania i cofania zwolnienia, a także określające nowy wzór wniosku o udzielenie lub przedłużenie zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego.

Na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego ma zastosowanie w przypadku podmiotu prowadzącego skład podatkowy, korzystającego z procedury zawieszenia akcyzy. Zwolnienia nie stosuje się do wyrobów objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie oraz w przypadku przemieszczania wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy, z wyjątkiem przemieszczania rurociągiem ropopochodnych wyrobów akcyzowych pomiędzy składami podatkowymi prowadzonymi przez ten sam podmiot na terytorium kraju.

Konieczne wymogi

Zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia uzależnione jest od spełnienia następujących warunków:

1) posiadanie siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium kraju,

2) stosowanie procedury zawieszenia poboru akcyzy co najmniej od roku,

3) posiadanie odpowiedniej sytuacji finansowej i majątku zapewniającego wywiązywanie się z zobowiązań podatkowych oraz z obowiązku uiszczenia opłaty paliwowej,

4) brak zaległości z tytułu cła i podatków stanowiących dochód budżetu państwa, opłaty paliwowej, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz brak prowadzenia wobec tego podmiotu postępowania egzekucyjnego, likwidacyjnego lub upadłościowego, z wyjątkiem postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu,

5) zobowiązanie się do zapłacenia, na pierwsze pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, kwoty akcyzy oraz kwoty opłaty paliwowej, przypadających do zapłaty z tytułu powstania zobowiązania podatkowego oraz obowiązku uiszczenia opłaty paliwowej.

Rolnicy prowadzący skład podatkowy, w którym są wykonywane, zgodnie z ustawą z 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, wyłącznie czynności polegające na wytwarzaniu na własny użytek estru lub czystego oleju roślinnego, nie muszą spełnić warunków rocznego stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy oraz posiadania sytuacji finansowej i majątku zapewniających wywiązywanie się z zobowiązań podatkowych.

Podobnie również podmiot posiadający zezwolenie wyprowadzenia nie musi spełniać warunku rocznego stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy.

Decyzja na czas oznaczony

Zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego jest udzielane na czas oznaczony, nie dłuższy niż dwa lata, w drodze decyzji naczelnika urzędu celnego, na pisemny wniosek podmiotu uprawnionego. Wniosek o zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego powinien zawierać:

- dane dotyczące podmiotu i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w szczególności imię i nazwisko lub nazwę, adres zamieszkania lub siedziby podmiotu,

- określenie przewidywanej maksymalnej kwoty zobowiązania podatkowego podlegającego zabezpieczeniu akcyzowemu,

- określenie terminu, na jaki zwolnienie ma być udzielone.

Na pisemny wniosek podmiotu zwolnienie może być przedłużone, w drodze decyzji, na kolejne okresy nie dłuższe każdorazowo niż dwa lata.

Procedura wydawania decyzji w zakresie zwolnienia z obowiązku składania zabezpieczeń akcyzowych została określona w sposób szczegółowy w ww. rozporządzeniu ministra finansów z 15 grudnia 2014 r. Podmiot ubiegający się o zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia składa do naczelnika urzędu celnego wniosek o zwolnienie lub o przedłużenie zwolnienia na ustalonym wzorze stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia. Do wniosku należy dołączyć wiele załączników >patrz ramka.

Co musi wiedzieć organ

Określony rozporządzeniem wzór wniosku zawiera dane dotyczące podmiotu i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w szczególności imię i nazwisko lub nazwę, adres zamieszkania lub siedziby podmiotu, a także określenie przewidywanych maksymalnych kwot zobowiązań podatkowych oraz opłat paliwowych, podlegających zabezpieczeniu akcyzowemu oraz terminu, na jaki zwolnienie ma być udzielone lub przedłużone. Wniosek o udzielenie zwolnienia, składany przez podmiot prowadzący skład podatkowy, powinien także zawierać określenie rodzaju działalności prowadzonej przez podmiot w składzie podatkowym.

Podmiot występujący z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego określa we wniosku przewidywaną maksymalną kwotę zobowiązań podatkowych oraz opłat paliwowych, podlegających zabezpieczeniu akcyzowemu. Kwota ta powinna być określona w wysokości zabezpieczenia generalnego, które podmiot byłby obowiązany złożyć, gdyby nie został zwolniony z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego.

W kilku egzemplarzach

Naczelnik urzędu celnego, w wyniku oceny spełnienia warunków, zwłaszcza w zakresie analizy sytuacji finansowej i majątkowej przedsiębiorcy, pod kątem możliwości zapewnia wywiązywania się z zobowiązań podatkowych, zobowiązany jest do wydania decyzji o zwolnieniu lub przedłużeniu zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Decyzję o zwolnieniu oraz przedłużeniu zwolnienia wydaje się w dwóch egzemplarzach, z których jeden jest wydawany podmiotowi, a drugi jest zatrzymywany przez naczelnika urzędu celnego, który je wydał. Na uzasadniony wniosek naczelnik urzędu celnego może wydać większą liczbę egzemplarzy decyzji. Naczelnik urzędu celnego, który wydał decyzję o zwolnieniu, przedłużeniu zwolnienia, zmianie decyzji w tej sprawie lub decyzję w sprawie cofnięcia zwolnienia, niezwłocznie przesyła kopię decyzji Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie, który prowadzi bieżąco aktualizowany wykaz podmiotów zwolnionych z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego.

Pomimo funkcjonowania takiego wykazu, podmiot, któremu udzielono zwolnienia lub przedłużono zwolnienie, doręcza naczelnikowi urzędu celnego, właściwemu ze względu na miejsce stosowania zwolnienia, oryginał decyzji o zwolnieniu lub przedłużeniu zwolnienia lub jej uwierzytelnioną urzędowo kopię.

Zmiana danych

W przypadku zmiany danych zawartych we wniosku o zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego lub we wniosku o przedłużenie zwolnienia należy w terminie siedmiu dni, licząc od dnia, w którym nastąpiła zmiana, powiadomić naczelnika urzędu celnego.

Naruszenie zasad skutkuje cofnięciem

W przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że nastąpiło naruszenie warunków w zakresie siedziby na terytorium kraju, w zakresie sytuacji finansowo – majątkowej lub w zakresie powstania zaległości publicznoprawnych, naczelnik urzędu celnego, który wydał decyzję o zwolnieniu lub przedłużeniu zwolnienia, wzywa podmiot, któremu udzielono takiego zwolnienia lub przedłużono zwolnienie, do złożenia pisemnego oświadczenia w sprawie zmian danych dotyczących spełnienia powyższych warunków, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania. Gdy wezwany podmiot, pomimo upływu wyznaczonego terminu nie złoży oświadczenia, że spełnia te warunki, i nie przedstawi potwierdzających ich spełnienie, aktualnych dokumentów, wówczas naczelnik urzędu celnego cofa zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia.

W przypadku cofnięcia zwolnienia podmiot, któremu udzielono zwolnienia lub przedłużono zwolnienie, niezwłocznie doręcza naczelnikowi urzędu celnego wszystkie otrzymane egzemplarze decyzji o zwolnieniu lub o przedłużeniu zwolnienia, celem umieszczenia na oryginałach przez naczelnika adnotacji o jego cofnięciu.

Zdaniem autora

Adam Bigas, ekspert Służby Celnej

Należy pamiętać o terminie ważności zwolnienia

Występując z wnioskiem o udzielenie zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia należy pamiętać przede wszystkim o tym, że wysokość zwolnienia ustalana jest w sposób identyczny jak zabezpieczenie akcyzowe. Po zmianie przepisów oznacza to, zwłaszcza dla podmiotów objętych obowiązkiem uiszczania opłaty paliwowej, zmianę algorytmu w zakresie sposobu ustalenia. Ponadto, zasadniczym elementem badania przez organ podatkowy w całej procedurze jest analiza sytuacji finansowej i majątkowej w odniesieniu do proponowanej kwoty zwolnienia, ustalanej jak dla zabezpieczenia akcyzowego.

Najważniejszą kwestią jest jednak, umykająca często przedsiębiorcom posiadającym już zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia, kwestia terminu ważności udzielonego zwolnienia. Przepisy akcyzowe, w odróżnieniu od przedłużania zabezpieczenia akcyzowego, w przypadku zwolnienia z zabezpieczenia, nie określają terminu, w jakim podmiot ma obowiązek wystąpić z wnioskiem o przedłużenie zwolnienia. Należy pamiętać, że proces przedłużenia ważności zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia jest złożony i częstokroć wymaga dużej ilości czasu. Dlatego ważne jest, aby wystąpić z wnioskiem o przedłużenie tego zwolnienia z odpowiednim wyprzedzeniem, np. w analogicznym terminie jak przy zabezpieczeniu, tj. na miesiąc przed upływem terminu ważności. Konsekwencje dla przedsiębiorcy, w przypadku gdy upłynie termin ważności udzielonego zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia, mogą być bardzo duże, ponieważ w takiej sytuacji następuje zakończenie procedury zawieszenia poboru akcyzy i powstaje obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od wszystkich wyrobów znajdujących się na składzie podatkowym.

>Sam wniosek nie wystarczy

Do wniosku o wydanie decyzji w zakresie zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego należy załączyć, w oryginałach lub uwierzytelnionych kopiach, następujące dokumenty:

1) oświadczenie o numerze w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz o nadanym statystycznym numerze identyfikacyjnym REGON,