W ogłoszonych we wtorek założeniach nowej ordynacji pojawi się kilka nowinek, które mają wprowadzić bardziej partnerskie relacje podatnika z urzędem skarbowym. Obok porozumień podatnika z urzędem i mediacji ma się pojawić zupełnie nowy model tzw. poprawnego rozliczenia opartego na współpracy.
Według założeń przygotowanych przez Komisję Kodyfikacyjną, istotą programu jest hasło „przejrzystość w zamian za pewność". Podatnik ma zobowiązać się do ujawnienia organowi podatkowemu wszelkich istotnych informacji na temat swojej działalności oraz zgłaszania wszelkich zagadnień potencjalnie spornych. W zamian organ podatkowy ma udzielać odpowiedzi na nurtujące podatnika pytania. Co ważne – gdy natrafi na nieprawidłowości w działaniu podatnika, nie wszczyna postępowania podatkowego, lecz po prostu sygnalizuje to podatnikowi.
Taki model, zwany z angielska cooperative compliance funkcjonuje z powodzeniem w kilku krajach Europy, np. w Holandii. Od początku 2015 r wprowadziła go Rosja, choć tylko dla dużych firm. W praktyce w tym modelu szeroko wykorzystuje się komunikację elektroniczną z urzędem skarbowym. Daje ona fiskusowi pełny wgląd w operacje firmy, które mają skutki w podatkach.
Taki pomysł dobrze ocenia Katarzyna Czarnecka, doradca podatkowy i partner w PwC. Jej zdaniem, wszelkie zmiany w ordynacji, które mają na celu poprawę komunikacji między podatnikami a organami skarbowymi należy uznać za zmierzające we właściwym kierunku. - Szczególne zainteresowanie wzbudza nawiązanie do koncepcji cooperative compliance, gdzie relacje między stronami są całkowicie równorzędne i opierają się na wzajemnym zaufaniu – ocenia ekspertka. Zwraca ona jednak uwagę, ze między deklaracjami projektu a modelem holenderskim gdzie zasada ta została wcielona w życie, jest jeszcze bardzo daleka droga, ale kierunek jak najbardziej właściwy.
Wymiana informacji między podatnikami a fiskusem ma się usprawnić także w wyniku wprowadzenia tzw. jednolitego pliku audytowego. Oznacza to w praktyce standaryzację elektronicznych ksiąg podatkowych i dowodów księgowych. Mają one zyskać taki format, by łatwo można było z elektronicznego rejestru dotyczącego danego okresu rozliczeniowego wydobyć szybko wszystkie dane, bez konieczności żmudnego przeglądania całości ksiąg. Według fachowej terminologii, oznacza to wprowadzenie standardu XML.