Wierzytelności przedawnione lepiej sprzedać

Sądy administracyjne wbrew stanowisku Ministerstwa Finansów potwierdzają, że strata ze sprzedaży wierzytelności przedawnionych może pomniejszać podatkowe przychody.

Chodzi o rozliczenie ujemnej różnicy między ceną sprzedaży niewiele wartej, bo przedawnionej, należności zaliczonej wcześniej do przychodów przedsiębiorcy a jej nominalną wysokością.

Kara za gapiostwo

Jedną z ostatnich odsłon tego sporu jest styczniowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. I SA/Wr 2017/14).

Spółka prowadzi działalność gospodarczą i z jej tytułu posiada wierzytelności handlowe, w stosunku do których minął już termin płatności. Część uległa przedawnieniu. Ich egzekucja jest kosztowna i skomplikowana. Spółka korzysta więc z pomocy specjalistów – sprzedała wierzytelności za cenę niższą od nominalnej.

W poprzednich latach należności handlowe były uwzględnione w przychodzie spółki. Z tytułu sprzedaży osiągnęła przychód i zapytała izbę skarbową, czy może rozliczyć koszt w wysokości wartości sprzedanych wierzytelności.

Zdaniem fiskusa nie może. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT nie są kosztem uzyskania przychodu straty z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, chyba że wierzytelność ta uprzednio została zarachowana jako przychód należny. Organ podatkowy przywołał art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy, który wyłącza z kosztów wierzytelności odpisane jako przedawnione.

Izba stwierdziła, że obydwa przepisy trzeba czytać łącznie, a zakaz zaliczania przedawnionych wierzytelności do kosztów jest sankcją za dopuszczenie do ich przedawnienia. Uznanie za koszt straty ze sprzedaży wierzytelności np. za 1 zł byłoby obejściem przywołanego zakazu.

Prosty przepis

WSA ma inne zdanie. – Wobec jednoznacznego brzmienia, nieskomplikowanego w swej treści, art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT, spółka wyciągnęła prawidłowy wniosek co do możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności – uznał sąd (sygn. I SA/Wr 2017/14).

Wrocławski WSA stwierdził, że dwa przywołane przepisy odrębnie regulują podatkowe skutki dwóch zdarzeń, tj. odpisania wierzytelności jako przedawnionej i jej sprzedaży. W tym drugim wypadku przepis nie dzieli wierzytelności na przedawnione i nieprzedawnione.

Odstąpienie od takiego jednoznacznego brzmienia przepisu – jak tłumaczył sąd – jest dopuszczalne, ale wymaga uzasadnienia ważnymi powodami, których sąd w tej sprawie nie znalazł.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora, m.maj@rp.pl