Odpłatne udostępnienie
Podmiot świadczący usługi elektroniczne na zasadzie odpłatnego udostępniania utworów przy wykorzystaniu internetu powinien dysponować stosowną licencją, której uzyskanie nie spowoduje jednak, że przedmiotowa usługa elektroniczna przekształci się w transakcję „przeniesienia praw" czy też udzielenia licencji. Pozyskanie drogą elektroniczną określonego utworu nie oznacza zakupu przedmiotu materialnego ani praw autorskich do niego. W grę może wchodzić jedynie uzyskanie licencji na określone wykorzystanie utworu. W takiej sytuacji może dojść do zbieżności usługi elektronicznej z usługą „przeniesienia praw" (udzielenia licencji). Może wówczas mieć miejsce równoczesne świadczenie dwóch różnych usług, które w kontekście przepisów o VAT (np. w zakresie miejsca świadczenia usług) mogą podlegać zbliżonej ocenie.
Generalnie, zgodnie z art. 28k ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług elektronicznych (np. dotyczących dostawy oprogramowania) na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym podmioty te posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu. Oznacza to, że usługę elektroniczną powinien rozliczyć usługodawca w państwie członkowskim UE, w którym ostateczny konsument posiada siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu, po uprzednim zarejestrowaniu się w tym kraju dla potrzeb VAT. Nabywca jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej nie ma obowiązku naliczenia i uiszczenia podatku z tytułu nabycia usług elektronicznych >patrz ramka obok.
Kogo dotyczy szczególna procedura
Uwzględnienia wymaga jednak, że – po spełnieniu określonych warunków – można skorzystać ze szczególnej procedury (MOSS) dotyczącej usług elektronicznych, świadczonych przez podmioty mające siedzibę działalności gospodarczej na terytorium UE, ale nieposiadające takiej siedziby w państwie członkowskim konsumpcji, na rzecz osób niebędących podatnikami VAT (art. 130a–130d ustawy o VAT).
Co do zasady, miejscem świadczenia usług elektronicznych (generującym obowiązek rozliczenia podatku od wartości dodanej), w przypadku ich świadczenia na rzecz osób niebędących podatnikami VAT, jest państwo konsumpcji, gdzie finalny nabywca posiada siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu. W celu uniknięcia istotnego obciążenia administracyjnego dla usługodawców, związanego z koniecznością rejestracji w każdym państwie członkowskim, w którym siedzibę mają usługobiorcy (ostateczni konsumenci), ustawodawca uwzględnił uproszczony system rozliczania VAT (ang. Mini One Stop Shop; MOSS – mały punkt kompleksowej obsługi). W konsekwencji, wprowadzono procedurę szczególną dotyczącą usług elektronicznych świadczonych przez podmioty mające siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Wspólnoty, ale nieposiadające takiej siedziby w państwie członkowskim konsumpcji (gdzie odbiorcy ww. usług mają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu). Oznacza to, że podatnik VAT, który wybierze rozliczanie VAT za pomocą ww. procedury, będzie mógł zarejestrować się w małym punkcie kompleksowej obsługi w państwie członkowskim identyfikacji (państwo, w którym podatnik VAT złożył zgłoszenie informujące o zamiarze skorzystania z procedury szczególnej rozliczania VAT, np. w Polsce) i zbiorczo rozliczać VAT należny z tytułu świadczenia usług elektronicznych, bez konieczności rejestracji we wszystkich państwach członkowskich konsumpcji. Będzie zatem mógł państwie identyfikacji składać drogą elektroniczną kwartalną deklarację VAT oraz wpłacać należną wszystkim państwom członkowskim konsumpcji kwotę VAT.