Istnienia klauzuli „beneficial owner” nie można domniemywać

Komentarz eksperta

Milena ?Kaniewska-?Środecka, doradca podatkowy ?w warszawskim biurze Deloitte Doradztwo Podatkowe sp. z o.o.

Podatnicy coraz chętniej korzystają ?z finansowania działalności w formie ?cash pooling, który z założenia ma ?na celu efektywne zarządzanie wspólną płynnością finansową grupy podmiotów powiązanych. W strukturze cash poolingu istnieje tzw. lider/agent, który zarządza wspólnym rachunkiem, na którym gromadzone są środki finansowe uczestników cash poolingu. I to właśnie status lidera stał się w ostatnich latach osią sporu polskich uczestników cash poolingu (tj. płatników podatku u źródła) ?z organami podatkowymi.

W świetle ustawy o CIT odsetki wypłacane na rzecz nierezydentów podlegają ?w Polsce opodatkowaniu 20-proc. podatkiem u źródła. Płatnicy mają jednak możliwość zastosowania odpowiednich umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, które przewidują np. zwolnienie z opodatkowania (tak jak to ma miejsce w przypadku umowy z Francją). Warunkiem skorzystania z dobrodziejstwa takiej umowy, jest posiadanie certyfikatu rezydencji podmiotu, na rzecz którego dokonywana jest płatność.

Należy jednak zauważyć, że umowy zwykle przewidują korzystniejsze zasady wyłącznie w odniesieniu do płatności odsetek na rzecz tzw. uprawnionego odbiorcy. Nie ulega wątpliwości, ?że ta konstrukcja jest spójna z wytycznymi OECD zawartymi w modelowej konwencji, na którą powoływały się organy podatkowe w analizowanej sprawie. Należy również zauważyć, że obecnie zarówno organy podatkowe, jak i sądy administracyjne najczęściej odmawiają możliwości zastosowania obniżonych stawek opodatkowania dla odsetek wypłacanych ?na rachunek lidera. Uznają, że w wielu przypadkach nie jest on faktycznym dysponentem odsetek (tzw. beneficial owner). Tym samym zakwestionowanie statusu lidera jako uprawnionego odbiorcy odsetek – w świetle ostatnich stanowisk organów podatkowych – oznacza wyłączenie możliwości zastosowania obniżonej stawki wynikającej ?z umowy z krajem, w którym lider jest rezydentem.

Płatnik w analizowanej sprawie przedstawił argumenty przemawiające ?za uznaniem lidera jako uprawnionego odbiorcy odsetek. Niemniej jednak spór skupił się na brzmieniu umowy z Francją, gdyż nie zawiera ona klauzuli uprawnionego odbiorcy, a organy podatkowe powoływały się na brzmienie modelowej konwencji OECD, która tę klauzulę zawiera. W świetle analizowanego wyroku WSA odsetki wypłacone na rzecz lidera we Francji mogą być zwolnione z opodatkowania podatkiem u źródła w Polsce ?na podstawie art. 11 umowy z Francją, ?a kwestionowany przez organy ?podatkowe i sądy administracyjne status lidera pozostaje w tym przypadku bez znaczenia.