Ministerstwo Finansów: Więcej praw dla fiskusa poprawi ściągalność podatków

Utrudnienie wykonywania działalności gospodarczej, pogorszenie relacji przedsiębiorców z administracją, zwiększenie uznaniowości urzędów, ingerencja w prywatność, nałożenie dodatkowych obciążeń – takie mogą być skutki zmian ordynacji podatkowej proponowanych przez Ministerstwo Finansów. Wskazują je inne resorty i Rządowe Centrum Legislacji.

– Najwyraźniej ministerstwo przesadziło z chęcią ułatwiania życia urzędnikom – mówi Przemysław Ruchlicki z Krajowej Izby Gospodarczej.

Najwięcej kontrowersji wzbudza kształt ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Pozwoli ona fiskusowi pominąć treść umowy, jeśli uzna, że jej dominującym celem są korzyści podatkowe.

– Przykładowo, urząd może zakwestionować umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego i uznać, że przedsiębiorca mógłby kupić go na kredyt, co będzie dla niego mniej korzystne podatkowo – tłumaczy Agnieszka Wnuk, doradca podatkowy w Crido Taxand.

Stracą uczciwi

– Ta klauzula dotknie tych, którzy wybierają legalne rozwiązania pozwalające zaoszczędzić na obciążeniach fiskalnych – mówi Andrzej Nikończyk, przewodniczący Rady Podatkowej Lewiatana. – A przecież logiczne jest, że każdy zdrowo myślący człowiek, podejmując decyzje majątkowe, chce wybrać najkorzystniejsze rozwiązanie.

Te obawy podziela Ministerstwo Gospodarki. „Organy wkraczałyby w obszar zdarzeń gospodarczych, w którym nie mają doświadczenia" – czytamy w opinii resortu.

„Nie ma podstaw do przyjmowania zasady, że podatnik powinien postępować w sposób najbardziej korzystny dla interesów fiskalnych państwa" – stwierdziło z kolei RCL. Nie podoba mu się też propozycja szerszego wglądu do kont bankowych obywateli stanowiącego głęboką ingerencję w ich prywatność.

– Fiskus najwyraźniej chce wszystko o nas wiedzieć – dodaje Tomasz Piekielnik, doradca podatkowy z kancelarii Piekielnik i Partnerzy.

Trudniej o interpretację

Kontrowersyjne są też zmiany prowadzące do pomniejszenia roli interpretacji indywidualnych.

– Fiskus łatwo będzie mógł odmówić odpowiedzi na pytanie podatnika – mówi Agnieszka Wnuk. – Wystarczy, że uzna, iż „całokształt zdarzeń wskazuje na zamiar uniknięcia opodatkowania". To może prowadzić do dużej uznaniowości urzędników.

– Załóżmy, że przedsiębiorca zapyta, czy może opodatkować niższą stawką VAT sprzedawane w zestawie towary – tłumaczy Andrzej Nikończyk. – Fiskus może nie odpowiedzieć, twierdząc, że sprzedawca chce płacić niższy podatek.