Formalna rejestracja nie ma wpływu na odliczenie VAT

Tak orzekł WSA we Wrocławiu w wyroku z 11 kwietnia 2013 r. (I SA/Wr 1513/12).

Małżeństwo kupiło dwie działki dla celów przyszłej działalności gospodarczej. Jedna z nich podlegała opodatkowaniu 23 proc. stawką VAT, z kolei druga była zwolniona z podatku. Niedługo potem małżonkowie założyli spółkę cywilną, dokonując jednocześnie odpowiednich zgłoszeń rejestracyjnych firmy. Następnie wnieśli nieruchomości do spółki jako środki trwałe.

Spółka, występując z wnioskiem o interpretację przepisów podatkowych, zapytała, czy VAT naliczony przy zakupie nieruchomości może zostać przez nią rozliczony. Zdaniem wnioskodawczyni, przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu, ponieważ jest on związany ze sprzedażą opodatkowaną.

Spółka podkreśliła, że faktura nie mogła być wystawiona na nią z uwagi na to, że spółka jeszcze wtedy nie istniała. Na poparcie swojego stanowiska wnioskodawczyni powołała się na orzeczenia TSUE, z których wynika, że nie można pozbawić wspólników ani samej spółki prawa do odliczenia VAT zapłaconego w cenie wydatków inwestycyjnych, nawet jeśli ponieśli je przed założeniem i rejestracją spółki, ale dokonali tego na jej cele i potrzeby.

Realizacja formalnych wymogów związanych z rozpoczęciem działalności nie przesądza bowiem o odliczeniu podatku naliczonego. Organ podatkowy nie zgodził się ze spółką. Stwierdził, że o możliwości dokonania takiego odliczenia decyduje spełnienie wymagań formalnych. Dane podmiotu zawarte w fakturze muszą zatem być zgodne z danymi podmiotu, który dokonuje rozliczenia. Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i zaskarżyła interpretację do sądu.

Sąd uchylił interpretację organu podatkowego. Zgodził się ze stanowiskiem spółki popartym wyrokami TSUE (m.in. C-280/10). Jego zdaniem, nie można uznać, by brak tożsamości podmiotu uwzględnionego w fakturze (przyszli wspólnicy spółki cywilnej) z podmiotem dokonującym odliczenia (spółka cywilna) był na tyle istotny, żeby nie pozwalał na odliczenie podatku. W przeciwnym razie zostałaby naruszona zasada neutralności podatkowej. WSA zwrócił uwagę na to, że w obu sytuacjach (zakup nieruchomości i rozliczenie) chodzi o te same osoby, tj. o małżonków.

—Anna Izdebska współpracowniczka Zespołu Zarządzania Wiedzą Podatkową firmy Deloitte

Komentuje Paweł Mikuła, doradca podatkowy, starszy konsultant w Deloitte Doradztwo Podatkowe sp. z o.o. (biuro w Katowicach)

W komentowanym orzeczeniu WSA we Wrocławiu uznał, że podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych, nawet jeżeli wydatki te zostały poniesione przed rejestracją spółki dla celów VAT, a nawet przed samym jej zawiązaniem. Podatnik ma takie prawo również wtedy, gdy oznaczenie nabywcy na fakturze nie było w pełni prawidłowe. Wyrok ten wpisuje się w linię orzeczniczą wypracowaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE i w związku z tym linia taka powinna zostać utrzymana również w rozstrzygnięciach polskich sądów.

Najogólniej ujmując, wyrok jest potwierdzeniem obserwowanego kierunku rozwoju orzecznictwa w sprawach VAT, zgodnie z którym obowiązki formalne (rejestracja podatnika, w pełni prawidłowo wystawiona faktura itp.) nie powinny mieć decydującego wpływu na wysokość płaconego podatku. W szczególności zaś, co również potwierdza komentowany wyrok, wpływu na prawo do odliczenia nie powinny mieć takie czynniki, jak formalna rejestracja podatnika dla celów VAT, czy też nawet braki na fakturze, w tym brak precyzyjnego oznaczenia nabywcy.

Trybunał rozstrzygał już sprawę analo- giczną do tej będącej podstawą komen- towanego wyroku (wyrok w sprawie Polski Trawertyn, 1 marca 2012 r., C-280/ 10). Dotyczyła ona sytuacji, w której dwie osoby otrzymały wystawione na swoje imiona faktury dokumentujące wydatki inwestycyjne poniesione przed założeniem spółki. Trybunał wskazał w tej sprawie na zasady wspólnotowego systemu VAT. Wymagają one przyznania prawa do odliczenia, gdy jasne jest to, że nabycia miały miejsce oraz to, kim byli nabywcy.