Potrącenie nie pozbawia szybkiego zwrotu VAT

Tak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2012 r. (I FSK 1731/11).

Czego dotyczył spór

We wniosku o interpretację podatkową spółka wyjaśniła, że zajmuje się projektowaniem, budową i eksploatacją odcinka autostrady.

Nabywa towary i usługi budowlane, z którymi związane są istotne kwoty podatku naliczonego. Zobowiązania wynikające z faktur dokumentujących te zakupy reguluje w drodze przelewów bankowych. Jeśli w danym miesiącu kwota VAT naliczonego przewyższa kwotę VAT należnego, składając deklarację VAT-7, firma wnioskuje o zwrot nadwyżki podatku naliczonego na swój rachunek bankowy w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia.

Eksploatacją i utrzymaniem gotowych odcinków autostrady na zlecenie spółki zajmuje się operator. Na podstawie umowy jest on zobowiązany do utrzymywania odpowiedniego stanu technicznego autostrady, w tym do naprawy szkód wyrządzonych przez jej użytkowników.

Podatniczka zastanawia się nad zmianą sposobu rozliczeń z operatorem autostrady.

Potrącenie to też zapłata

Tak jak dotychczas, naprawiając szkody, wystawiałby fakturę obejmującą wynagrodzenie za materiały i robociznę. Spółka tylko częściowo regulowałaby płatności na jego rzecz przelewem bankowym. Resztę pokrywałaby odpłatną cesją (sprzedażą) praw do odszkodowań przysługujących jej od ubezpieczycieli sprawców szkód.

Zapytała, czy w odniesieniu do kwot uregulowanych przez potrącenie będzie nadal miała prawo do przyspieszonego zwrotu nadwyżki VAT.

W jej ocenie tak. Zapłata należności poprzez potrącenie wierzytelności przysługujących wzajemnie stronom transakcji nie uniemożliwia bowiem skorzystania z procedury wcześniejszego zwrotu nadwyżki podatku. Ograniczenie tego prawa dotyczy tylko przypadku, gdy zapłata jest dokonywana gotówkowo, a jej wartość przekracza 15 tys. euro.

Podatniczka zauważyła, że polskie prawo przewiduje szereg sposobów zapłaty, które prowadzą do wygaśnięcia zobowiązania. Jednym z nich jest potrącenie wzajemnie przysługujących wierzytelności. Wygaśnięcie zobowiązania przez kompensatę następuje wówczas, gdy dwie osoby są względem siebie dłużnikami i wierzycielami. Zgodnie z art. 498 kodeksu cywilnego potrącenie wierzytelności daje skutek w postaci wzajemnego ich umorzenia do wysokości wierzytelności niższej.

Przepis nie zabrania

Fiskus uznał to stanowisko za nieprawidłowe. Jego zdaniem przepisy wyłączają możliwość płatności w transakcjach opiewających na kwotę powyżej 15 tys. euro w formie potrącenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie potwierdził jednak tej wykładni. Podkreślił, że intencją ustawodawcy było uzależnienie możliwości otrzymania zwrotu różnicy podatku w terminie 25 dni od daty złożenia deklaracji podatkowej od dokonania zapłaty całości należności z faktur zakupu z uwzględnieniem stosownych przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.