VAT od sprzedaży działki: Kiedy zbycie części firmy nie podlega VAT

Nie wystarczy, że z uwagi na pewną samodzielność pod względem technicznym, czy nawet organizacyjnym, zespół składników majątkowych mógłby potencjalnie stanowić odrębne przedsiębiorstwo bądź zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Tak wynika z interpretacji Izby Skarbowej w Łodzi z 17 stycznia 2012 r. (IPTPP3/443-115/11-4/KK).

Wnioskodawca jest właścicielem gruntu, na którym zlokalizowany jest budynek, w którym prowadzi on działalność gospodarczą – sprzedaż detaliczną artykułów spożywczych i przemysłowych oraz najem.

Ze względu na planowane zakończenie działalności podjął decyzję o sprzedaży gruntu i budynku. Nowy nabywca przejmie także wszystkie umowy z najemcami i odkupi od wnioskodawcy także część środków trwałych i wyposażenia.

Najprawdopodobniej po sprzedaży tych składników wnioskodawca w wynajętej od nabywcy części pomieszczeń sprzedanego budynku będzie przez pewien czas prowadził wyprzedaż towarów, wyposażenia i środków trwałych, niezakupionych przez nabywcę nieruchomości. Pytał, czy przedmiotem planowanej transakcji sprzedaży będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa, a w konsekwencji nie podlega ona VAT? Jego zdaniem będzie miał tu zastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, w konsekwencji transakcja nie podlega VAT.

Izba skarbowa nie zgodziła się z tym stanowiskiem.

Rafał Szczotka menedżer w dziale prawnopodatkowym PwC

Komentuje Rafał Szczotka menedżer w dziale prawnopodatkowym PwC

W zależności od klasyfikacji przedmiotu transakcji opisanej w interpretacji, różne będą jej skutki podatkowe. Zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa (dalej zcp) nie podlega VAT (zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT), natomiast zbycie poszczególnych składników majątkowych podlega temu podatkowi.

Ma to istotny wpływ na rozliczenie VAT zarówno dla zbywcy (ryzyko powstania zaległości podatkowej w VAT w sytuacji, gdy transakcja pierwotnie zaklasyfikowana przez strony jako zbycie zcp zostanie przeklasyfikowana przez organy podatkowe na zbycie poszczególnych składników majątkowych), jak i dla nabywcy (ryzyko zakwestionowania prawa do odliczenia VAT naliczonego w przypadku, gdy transakcja pierwotnie zaklasyfikowana przez strony jako zbycie poszczególnych składników majątkowych zostanie przeklasyfikowana przez organy podatkowe na zbycie zcp).

Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Organy podatkowe niejednolicie rozumieją tę definicję. W wielu przypadkach jest ona interpretowana bardzo restrykcyjnie. Organy podatkowe twierdzą często, że przedmiotem zbycia powinny być bezwzględnie wszystkie elementy zcp, a jakiekolwiek wyłączenie składników majątkowych z przedmiotu transakcji (nawet nie mające wpływu na aspekt funkcjonalny, tj. możliwość funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo) powoduje, że nie można go uznać za zcp.