Odszkodowanie za zaniżoną liczbę akcji bez PIT

Tak wynika z interpretacji Izby Skarbowej w Łodzi z 1 września 2011 (IPTPB2/415-378/11-2/AK).

Wskazała ona jednak, że odsetki zasądzone z tytułu zbyt późnej wypłaty odszkodowania są obciążone podatkiem dochodowym.

Z przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego wynikało, że w wyniku błędu został on przez pracodawcę zaliczony do dziewiątej grupy pracowników, wyodrębnionej ze względu na łączny okres zatrudnienia w przedsiębiorstwie państwowym i będącej jego następcą prawnym w spółce.

Pracownik powinien być zaliczony do dziesiątej grupy. W związku z tym otrzymał 1553 akcje spółki zamiast należnych mu 1903 akcji. Nie zgadzając się z kwalifikacją pracodawcy, wnioskodawca wystąpił z powództwem do sądu rejonowego. Ten uznał, że spółka wadliwie obliczyła okres zatrudnienia uprawniający do nieodpłatnego nabycia akcji.

Zasądził więc od spółki odszkodowanie z tytułu zaniżonej ilości akcji pracowniczych wraz z ustawowymi odsetkami. Sąd powołał się na art. 471 kodeksu cywilnego, w związku z art. 300 kodeksu pracy.

Wnioskodawca zwrócił się o wydanie interpretacji potwierdzającej, że zarówno otrzymane odszkodowanie, jak i zasadzone na jego rzecz odsetki są zwolnione z podatku dochodowego.

Izba Skarbowa w Łodzi tylko częściowo przyznała mu rację. Uznała, że stanowisko wnioskodawcy dotyczące zwolnienia od opodatkowania przyznanego na podstawie wyroku sądowego odszkodowania jest prawidłowe. Nie zgodziła się natomiast, że zwolnienie obejmuje też odsetki za zwłokę. W ustawie o PIT nie ma bowiem zwolnienia dla odsetek od odszkodowań. Powinny więc one zostać obciążone PIT.

Komentuje Joanna Charchuła, konsultantka w Dziale Prawnopodatkowym PwC

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT zwalnia się z opodatkowania odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub w tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą lub dotyczących korzyści, jakie podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zasądzone wyrokiem sądu rejonowego odszkodowanie stanowiło różnicę między ilością akcji, którą faktycznie wnioskodawca otrzymał, a tą, którą powinien dostać, gdyby pracodawca prawidłowo wyliczył jego staż pracy i zakwalifikował go do odpowiedniej grupy osób uprawnionych.

Odszkodowanie to obejmowało zatem wyłącznie stratę, jakiej doznał wnioskodawca w związku z nienależytym wykonaniem przez spółkę zobowiązania polegającego na zaliczeniu go do właściwej kategorii uprawnionych do otrzymania akcji pracowniczych, a nie  utratę jakichkolwiek korzyści, które mogłyby się stać jego udziałem, gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie nastąpiło.

Nie było również związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Izba Skarbowa w Łodzi prawidłowo uznała więc, że otrzymane przez wnioskodawcę odszkodowanie jest zwolnione z opodatkowania.Należy również zgodzić się z Izbą Skarbową w Łodzi, że ustawa o PIT nie daje podstaw do objęcia zwolnieniem zasądzonych na rzecz wnioskodawcy odsetek ustawowych.

Zgodnie bowiem z art. 481 kodeksu cywilnego, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby odszkodowanie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Wynika z tego, że odsetki nie mogą być w żaden sposób utożsamiane z odszkodowaniem, są bowiem należne wierzycielowi z tytułu samego opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, niezależnie  czy wskutek tego opóźnienia poniósł on jakąkolwiek szkodę.

Jednocześnie nie ma innego przepisu, który pozwalałby zwolnić je z opodatkowania. Ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia od opodatkowania jedynie w stosunku do określonych kategorii odsetek, wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o PIT. Chodzi o odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT (m.in. z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy etc.).