Zgodnie z przepisami ustawy z 2008 r. o podatku akcyzowym oleje smarowe wykorzystywane do innych celów niż paliwo silnikowe lub grzewcze podlegają opodatkowaniu jako wyroby akcyzowe w rozumieniu tej ustawy. Pozostaje to w sprzeczności zarówno z dyrektywą z 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego – dyrektywą horyzontalną, jak i z dyrektywą z 2003 r. odnoszącą się do produktów energetycznych i energii elektrycznej – dyrektywą energetyczną. Obie jednoznacznie zwalniają wyroby smarowe z opodatkowania.
Polskie przepisy są także sprzeczne z postanowieniami art. 110 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, gdyż poprzez zwiększenie formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między członkami Unii różnicują sytuację podatkową przedsiębiorców polskich w stosunku do przedsiębiorców z innych państw unijnych. Sprzeczności między prawem krajowym a unijnym mogą być usunięte w procesie stosowania prawa. Postanowienia prawa unijnego zwalniające z opodatkowania oleje smarowe nadają się bowiem do bezpośredniego stosowania.
W tej sytuacji organy administracji i sądy powinny zastosować normy prawa unijnego regulujące to zwolnienie, z pominięciem przepisów ustawy z 2008 r. o podatku akcyzowym. Tak też jest w zasadzie w orzecznictwie podatkowym, w którym w ostatnim czasie dominuje stanowisko (poparte także orzecznictwem sądu europejskiego), że oleje smarowe w świetle przepisów unijnych nie podlegają opodatkowaniu. Przykładowo wskazać można na wyrok z 13 października 2010 r. (sygn. I GSK 1171/09). Niestety, administracja podatkowa uparcie broni poglądu o zgodności polskich przepisów opodatkowujących oleje smarowe z regulacjami unijnymi.
W tej sytuacji najbardziej rozsądnym działaniem byłoby wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału w Luksemburgu z pytaniem prejudycjalnym o interpretację przepisów dyrektywy horyzontalnej i dyrektywy energetycznej odnoszących się do olejów smarowych wykorzystywanych do innych celów niż paliwo silnikowe lub grzewcze.
Autor jest prof. zw. Uniwersytetu Wrocławskiego
