- rozbudowę, czyli powiększenie (rozszerzenie) składników majątkowych, w szczególności budynków i budowli, linii technologicznych itp.,
- rekonstrukcję, czyli odtworzenie (odbudowanie) zużytych całkowicie lub częściowo składników majątkowych,
- adaptację, czyli przystosowanie (przerobienie) składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu niż wskazywało jego pierwotne przeznaczenie albo nadanie temu składnikowi nowych cech użytkowych,
- modernizację, czyli unowocześnienie środków trwałych [b](tak interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 16 listopada 2009 r., ILPB3/423-652/09-4/EK).[/b]
Jeżeli jednak wysokość wydatków na ulepszenie nie przekroczy w roku podatkowym 3500 zł, można je zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu jednorazowo w dacie poniesienia [b](co potwierdza interpretacja Izby Skarbowej w Katowicach z 2 czerwca 2010 r., IBPBI/1/415-255/10/KB)[/b].
Według Izby Skarbowej w Warszawie alternatywnym sposobem ich rozliczenia jest jednorazowa amortyzacja. Wówczas przyjętą w danym roku do używania inwestycję należy wprowadzić do ewidencji jako odrębny środek trwały [b](tak interpretacja z 29 kwietnia 2008 r., IPPB1/415-121/08-2/ES[/b]).[/ramka]
[ramka][b]Jak klasyfikujemy[/b]
Dla ustalenia właściwej stawki amortyzacji istotne jest to, jak sklasyfikujemy dany środek trwały według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT). Według odpowiednich grup KŚT klasyfikacji dokonujemy następująco:
- inwestycje w obcym środku trwałym – w odpowiednich grupach (od 0 do 9), w zależności od środka trwałego, którego dotyczą [b](tak interpretacja Izby Skarbowej w Katowicach z 5 lutego 2009 r., IBPBI/1/415-906/08/ZK)[/b]; np. inwestycję w obcym lokalu mieszkalnym zaliczmy do grupy 122 KŚT, a w obcym samochodzie osobowym do grupy 741,
- budynki i budowle wybudowane na cudzym gruncie w odpowiednich grupach (1 lub 2), w zależności od rodzaju budynku lub budowli, np. budynek magazynowy zaliczymy do grupy 10 KŚT – budynki niemieszkalne.[/ramka]
[ramka][b]Reguły prawa cywilnego[/b]
Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową (art. 191 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=86F27ADE2102E1D67842E76D535F1BD1?id=70928 ]kodeksu cywilnego[/link]).
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania (art. 48 kodeksu cywilnego).[/ramka]
[srodtytul]WZNIESIONE NA CUDZYM GRUNCIE, TRAKTOWANE JAKO WŁASNE[/srodtytul]
[b]Nakłady na cudzy grunt z reguły stają się własnością tego, kto ma do niego prawa. Jednak jeśli taki budynek czy budowlę wzniesioną na cudzej działce wykorzystujemy w działalności gospodarczej, musimy je uznać za własne środki trwałe i amortyzować[/b]
Tak wynika z art. 16a ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT i art. 22a ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT.
Budynkiem lub budowlą na cudzym gruncie będzie np. obiekt wzniesiony przez użytkownika gruntu, który z niego korzysta na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej o podobnym charakterze, także nieodpłatnej, np. użyczenia [b](tak interpretacje: Izby Skarbowej w Poznaniu z 21 sierpnia 2009 r., ILPB3/423-371/09-6/DS, i Izby Skarbowej w Gdańsku z 27 kwietnia 2007 r., BI/4218-0005/07)[/b].
Podobnie jak w przypadku inwestycji w obcym środku trwałym na wytworzenie tego środka trwałego należy uzyskać zgodę właściciela gruntu [b](tak interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 19 listopada 2009 r., IPPB5/423-584/09-3/PJ)[/b].
Za budynek lub budowlę wybudowaną na cudzym gruncie może być uznany także taki obiekt wybudowany przez spółkę osobową na gruncie stanowiącym prywatną współwłasność jej wspólników, nienależącym do majątku spółki [b](tak interpretacja Izby Skarbowej w Katowicach z 30 czerwca 2009 r., IBPBI/1/415-273/09/AP)[/b].
Odmiennie natomiast niż w przypadku inwestycji w obcym środku trwałym w odniesieniu do budynków i budowli wybudowanych na cudzym gruncie organy podatkowe uznają, że art. 16a ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT i art. 22a ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT mają zastosowanie również w sytuacji, gdy prawa do takiego budynku lub budowli zostały nabyte od poprzedniego użytkownika gruntu (np. dzierżawcy), który je wzniósł [b](tak interpretacja Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 9 sierpnia 2007 r., 1471/DPR1/423-69/07/MK). [/b]
[srodtytul]Rozbudowa istniejącego budynku[/srodtytul]
Jeżeli podatnik jedynie rozbuduje istniejący już na cudzym gruncie budynek, to mamy do czynienia z inwestycją w obcym środku trwałym, z wyjątkiem przypadku gdy, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, dobudowana część stanowiłaby odrębny budynek [b](tak interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 30 listopada 2009 r., ITPB1/415-697/09/PSZ)[/b].
Budynki i budowle wybudowane na cudzym gruncie są oczywiście środkiem trwałym odrębnym od inwestycji w obcym środku trwałym, podlegającym innym zasadom amortyzacji podatkowej.
Budynków i budowli wybudowanych na cudzym gruncie nie może amortyzować właściciel gruntu, na którym zostały one wybudowane, bo nie poniósł on wydatków na ich wytworzenie. Nie ujmuje ich również w ewidencji środków trwałych.
[srodtytul]Nakłady na grunt w użytkowaniu wieczystym[/srodtytul]
Nie zawsze własność budynków i budowli przysługuje właścicielowi gruntu. Mianowicie w myśl art. 235 § 1 kodeksu cywilnego budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
Przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym (art. 235 § 2 kodeksu cywilnego).
Skoro własność budynków lub budowli przysługuje, na mocy szczególnego przepisu, temu, kto je wybudował, to można by postawić tezę, że powinny być one kwalifikowane do środków trwałych na podstawie reguły ogólnej (tj. art. 16a ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT i art. 22a ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT), a nie na mocy regulacji szczególnych, jakimi są art. 16a ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT i art. 22a ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT.
W myśl art. 16a ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT i art. 22a ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT środkami trwałymi podlegającymi amortyzacji są m.in. budowle, budynki i lokale będące odrębną własnością, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania, o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu finansowego.
Część organów podatkowych wyraża jednak odmienny pogląd. Uważają one, że z budynkiem lub budowlą na cudzym gruncie mamy do czynienia także w sytuacjach, gdy przepisy kodeksu cywilnego określają odrębną własność budynków i budowli od własności gruntu, w szczególności przy użytkowaniu wieczystym [b](tak interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 19 listopada 2009 r., IPPB5/423-584/ 09-3/PJ; interpretacja Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 9 listopada 2006 r., 1471/DPD2/423/147/ 06/MB/4)[/b].
Rozróżnienie to może mieć o tyle znaczenie dla praktyki, że budynki i budowle wybudowane na cudzym gruncie są uważane za środki trwałe niezależnie od przewidywanego okresu ich używania, natomiast w przypadku „zwykłych” środków trwałych przewidywany okres używania musi być dłuższy niż rok. Podstawa prawna zaliczenia takiego budynku lub budowli do środków trwałych nie ma natomiast wpływu na pozostałe zasady dokonywania amortyzacji, w tym wysokość odpisów umorzeniowych.
[i]Autor jest doradcą podatkowym prowadzącym własną kancelarię podatkową w Warszawie[/i]
