Danina po sprzedaży akcji

Z poparciem Ministerstwa Finansów wprowadzenie takich zmian w ustawie o PIT proponuje sejmowa komisja „Przyjazne państwo”. Ucieszy to pracowników biorących udział w programach, dzięki którym mogą nabyć akcje pracownicze lub tzw. opcje na akcje po cenach preferencyjnych w porównaniu z ich wartością rynkową lub otrzymać je całkowicie nieodpłatnie.

Komisja chce wprowadzić jednoznaczny zapis, że dochód z akcji przekazanych pracownikom objętym programem motywacyjnym nie będzie podlegał PIT w chwili ich otrzymania. Pracownik zapłaci podatek dopiero wtedy, kiedy będzie je sprzedawał. Nie będzie to więc dla niego przychód z pracy, ale z kapitałów pieniężnych.

Chodzi o wyeliminowanie wątpliwości, które budzą obecne przepisy, a szczególnie art. 24 ust. 11 ustawy o PIT. Dotychczasowe zwolnienie z podatku w momencie objęcia akcji dotyczy tylko nowych, obejmowanych w nowej emisji.

Inaczej jest jednak w wypadku akcji z wcześniejszych emisji. Jeśli np. program motywacyjny danej spółki polega na przekazaniu pracownikom papierów wyemitowanych wcześniej, które następnie zostały przez spółkę odkupione, to pracownik musi zapłacić podatek w chwili ich otrzymania. W ten sposób akcje z nowej emisji są traktowane inaczej niż te z wcześniejszej.

Dlatego komisja chce wprowadzić zapis, że zwolnienie będzie dotyczyć nie tylko papierów obejmowanych, ale również nabywanych.

Dotychczas ci, którzy chcieli mieć pewność, jak rozliczyć otrzymane bonusy, występowali z wnioskiem o interpretację podatkową. Stanowisko fiskusa nie było jednak jednolite.

Część izb skarbowych uznawała, że PIT należy płacić w momencie sprzedaży akcji. Przykładem jest interpretacja dyrektora IS w Poznaniu z 14 sierpnia 2009 r. (nr ILPB1/415-604/09-2/TW). Z pytaniem zwróciła się spółka, która chce przekazać wybranym pracownikom tzw. opcje na akcje uprawniające do nabycia w przyszłości papierów według historycznie określonej ceny rynkowej na dany dzień. Dotyczyć to miało nowo emitowanych akcji spółki. Dyrektor IS zgodził się, iż przyznanie opcji nie będzie dla pracowników przychodem do opodatkowania. Również realizacja praw z opcji, czyli nabycie akcji, nie będzie skutkowało powstaniem przychodu ze stosunku pracy, a na firmie nie będą ciążyły obowiązki płatnika. Dopiero w momencie sprzedaży akcji pracownicy będą mieli przychód z kapitałów pieniężnych.

Inaczej rozstrzygnął podobną kwestię dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 12 maja 2009 r. (nr IPPB2/415-123/09-2/AK). Stwierdził, że przysporzenie majątkowe wynikające z udziału w programie opcyjnym jest przychodem z pracy, ponieważ to firma pokrywa koszty uczestnictwa pracownika w tych programach. W tej sytuacji musi ona odprowadzić zaliczki na podatek.

Propozycja komisji nie rozwiązuje jednak innego problemu. Zwolnienie przewidziane w art. 24 ust. 11 ustawy o PIT stosuje się tylko do objęcia akcji emitowanych przez polskie spółki kapitałowe. Nie dotyczy to papierów zagranicznych spółek, co potwierdził dyrektor IS w Warszawie w interpretacji z 14 kwietnia br. (nr IPPB2/415-740/09-8/AS).

Marcin Eckert, radca prawny, ekspert podatkowy BCC

Zaproponowana przez komisję zmiana dotycząca programów motywacyjnych idzie w bardzo dobrym kierunku, ponieważ rozliczenie dochodu z nabytych w ten sposób akcji przez wiele lat budziło wątpliwości. Dotychczas w wielu wypadkach pracownik otrzymujący akcje płacił podatek dwa razy. Po raz pierwszy akcje były opodatkowane w momencie ich nabycia – jako przychód ze stosunku pracy, a po raz drugi w momencie sprzedaży – jako przychód z kapitałów pieniężnych. Można było wówczas pomniejszyć dochód ze sprzedaży akcji o ich wartość z dnia nabycia. Komisja powinna jednak wprowadzić również inny zapis, wskazujący wyraźnie, że od wartości otrzymanych akcji nie trzeba też odprowadzać składek na ZUS.