Fiskus mówi: opcje nie dla firm

Kłopoty z opcjami mają nie tylko duże spółki giełdowe. Niektóre osoby prowadzące jednoosobowe firmy także straciły na kontraktach terminowych. Zdaniem fiskusa strat tych nie mogą uwzględnić przy ustalaniu dochodu firmy. Przykładem jest m.in. [b]interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 30 lipca 2009 r. (IPPB1/415-321/09-2/AM)[/b].

[srodtytul]Definicja działalności[/srodtytul]

Z pytaniem zwrócił się przedsiębiorca, którego firma zajmuje się sprzedażą mebli kontrahentom z zagranicy. Zawarł on transakcje opcji walutowych. Początkowe zyski zostały ujęte jako przychód podatkowy. Zdaniem wnioskodawcy kwoty, które należało zapłacić z tytułu tych umów, również mają wpływ na rozliczenia podatkowe firmy: trzeba je zaliczyć jako koszty uzyskania przychodów, co wynika z ich ogólnej definicji.

Izba skarbowa nie zgodziła się z tym stanowiskiem. Podkreśliła, że w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 7 ustawy o PIT wyszczególnione są dwa odrębne źródła: pozarolnicza działalność gospodarcza oraz kapitały pieniężne i prawa majątkowe. Zwróciła także uwagę na zawartą w art. 5a pkt 6 ustawy o PIT definicję działalności gospodarczej. Zgodnie z nim jest to działalność zarobkowa:

- wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa,

- polegająca na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

- polegająca na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych, prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 – 9.

[b]Wyłączenie to obejmuje więc m.in. kapitały pieniężne, zdefiniowane jako odrębne źródło przychodów[/b], wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT. Zasady ich opodatkowania zawarte są w art. 30b ust. 1 ustawy o PIT. Największe spory powoduje jednak ust. 4 tego przepisu. Zgodnie z nim ogólnych reguł dotyczących obliczania podatku od kapitałów pieniężnych się nie stosuje, jeżeli odpłatne zbycie papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających następują w wykonywaniu działalności gospodarczej.

[srodtytul]Przychody z kapitałów pieniężnych[/srodtytul]

Zdaniem izby skarbowej w przedstawionej w pytaniu sytuacji ten przepis nie znajduje zastosowania. To dlatego, że przedsiębiorca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie produkcji mebli, a nie obrotu pochodnymi instrumentami finansowymi. [b]Według izby przychody uzyskane z tytułu realizacji transakcji walutowych stanowią przychody z kapitałów pieniężnych. W związku z tym koszty nie mogą być rozliczone w ramach firmy.[/b]

Takie argumenty są podnoszone, nawet gdy zakup opcji miał na celu ograniczenie ryzyka firmy. W [b]odpowiedzi Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 4 czerwca 2009 r. (ITPB1/415-269/09/WM)[/b] czytamy, że „obrót pochodnymi instrumentami finansowymi stanowił zabezpieczenie przed zmianami kursów walut, a więc formę lokowania wolnych środków w celu uniknięcia ujemnych skutków transakcji związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie zaś przedmiot tej działalności”. Na tej podstawie uznano, że transakcje związane z opcjami walutowymi nie są podejmowane „w wykonywaniu działalności gospodarczej”, a zawarcie ich miało charakter spekulacyjny i nie służyło zabezpieczeniu konkretnej transakcji.