Umorzone składki ZUS trzeba opodatkować

Często zdarza się, że pracodawca błędnie nie wliczy do podstawy naliczania składek z tytułu ubezpieczenia społecznego świadczeń rzeczowych (np. bonów) dla pracowników. Wtedy wartość świadczenia zostaje wliczona do dochodu pracowników i zwiększa podstawę naliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za okres, w którym świadczenia zostały wydane. Jakie w związku z tym powstają skutki podatkowe dla podatnika oraz jakie obowiązki dla pracodawcy?

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem tych wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14 – 16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

[srodtytul]Nie tylko pieniądze[/srodtytul]

Art. 12 ust. 1 ustawy o PIT stanowi, że za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, a także wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Zwrot „w szczególności” oznacza, że kategorie przychodów stanowią katalog otwarty.

A zatem [b]wszystko, co pracownik otrzymuje od swojego pracodawcy – jeśli nie stanowi wymienionego w art. 21 ust. 1 ustawy o PIT dochodu zwolnionego od podatku lub dochodu, od którego został zaniechany pobór podatku w drodze rozporządzenia ministra finansów – podlega opodatkowaniu ze źródła przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT.[/b]

[srodtytul]Co wolno odliczyć[/srodtytul]

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o PIT podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29 – 30c oraz art. 30e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a – 4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2 albo art. 25, po odliczeniu kwot składek określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika, z tym że w przypadku podatnika osiągającego przychody określone w art. 12 ust. 6, tylko w części obliczonej, w sposób określony w art. 33 ust. 4, od przychodu podlegającego opodatkowaniu – odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) wolny od podatku na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przychodami są w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dlatego też zapłacone przez pracodawcę za podatnika (pracownika) składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o PIT, a następnie umorzone przez płatnika – w świetle art. 11 ust. 1 ustawy o PIT stanowią przychód pracownika. Otrzymał on bowiem nieodpłatne świadczenie od pracodawcy. To pracodawca zapłacił za niego składki, które powinny być finansowane z jego środków.

Zapłacone, a następnie umorzone składki stanowią dla pracownika przysporzenie majątkowe mające swoje źródło w umowie o pracę, dlatego będzie ono stanowiło przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT.